Yargıtay: Başbakan Erdoğan'dan Cargill tazminatı istenebilir

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Cargill'in Bursa'daki fabrikasının faaliyetinin durdurulmasına ilişkin mahkeme kararlarını uygulamadıkları gerekçesiyle Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin bazı yöneticileri hakkında açılan tazminat davasını reddeden yerel mahkeme kararını bozdu.

Bursa’nın Gemlik ilçesinde tarım arazisi üzerine kurulan Cargill A.Ş.’ye ait nişasta fabrikası hakkındaki yargı kararlarının uygulanmadığını öne süren Bursa Barosu’nun da aralarında bulunduğu 19 kişi ve kuruluş, Erdoğan, eski Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, Bursa Valisi Oğuz Kağan Köksal, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Hikmet Şahin ve Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Turgut hakkında tazminat davası açmıştı. Dava dilekçesinde, her davacı için 5 bin 500 YTL olmak üzere toplam 99 bin YTL’lik manevi tazminat talep edilmişti. Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, ‘davalıların, nişasta fabrikasının kapatılmamasında şahsen sorumlulukları bulunmadığı, bu nedenle tüm davalıların manevi tazminatla sorumlu tutulamayacakları’ gerekçesiyle davayı reddetmişti. Kararın temyiz edilmesi üzerine dosyayı görüşen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ise, yerel mahkemenin bu kararını bozmuştu.

 
Kapanması gerekirdi
Daide kararında, tamamen izinsiz ve ruhsatsız hale gelmiş fabrikanın faaliyetlerine son verilmesi gerektiğine ve sadece fabrikaya iptal kararlarına uyması yönünde şekli bir uyarı yapılmakla yetinildiğine dikkat çekmişti. Fabrikanın bizzat Başbakan tarafından imzalanmış yazı ile işletilmesine devam edildiği vurgulanan kararda şöyle denildi:
“İptal kararlarının kesinleşmesinden sonraki aşamada yazılı bildirime rağmen iptal kararlarının uygulanması yönünde bir işlem yapılmadığı gibi söz konusu yazıdaki görüş doğrultusunda fabrikanın faaliyetine imkan verecek yeni idari ve yasal düzenleme arayışı içine girdiği anlaşılmaktadır. Kararda, böylece davalılar Erdoğan, Ergezen ve Turgut, yetki ve görev itibariyle idari mahkemesi kararlarını uygulama imkanına sahip iken, bunun gereğini yerine getirmemişlerdir. Bu nedenle yargı kararlarının uygulanmamasından doğan zararlardan şahsen sorumludurlar.”
Daire ayrıca davacıların medeni hakları kapsamındaki değerlerine zarar verildiğinin kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak, kendilerine uygun miktarda manevi tazminat verilmesi gereğine işaret etti. Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, tazminat davasının reddi yolundaki ilk kararında direnince, dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na geldi. Kurul da mahkemenin direnme kararını, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin gerekçeleri doğrultusunda oy çokluğu ile bozdu. Karar sonrasında yerel mahkeme davayı göndemine almak zorunda kalacak.

erginyildizoglu.blogspot.com

23.11.2009

Maya takvimine göre 2012 yılında uygarlığı yok olma noktasına getirecek bir felaketi anlatan 2012 filmi, dünya çapında 105 film piyasasında vizyona girdiği hafta gişe rekorlarını kırarak birinci sıraya çıktı.

Film 157 dakika boyunca yanardağ, deprem, tsunami, uzaydan gelen tehlike, su, batan gemi gibi tüm bildik felaket senaryolarını başarıyla sergileyerek izleyiciye insanın doğa karşısındaki önemsizliğinin, çaresizliğinin ayırdına varmakla ilişkili estetik duygularını harekete geçirebiliyor.

 

Ancak 2012’yi; tarihinin sonuna gelmiş bir (kapitalist) uygarlığın, sermayenin yoğunlaşma, merkezileşme sürecinde iyice daralmış oligarşik egemen sınıfının, nasıl aşacağını bilemediği, ekonomik, ekolojik, enerji, gıda, hatta jeopolitik krizler karşısında, insanlığa bu krizlerinin biteviye tekrarlanan kötü sonsuzundan başka bir gelecek öneremediği noktada, ulaştığı nihilist momentteki ideolojisinin, arzularının bir semptomu olarak da okumak olanaklı.

 

Böyle bir okuma bize dünyayı, kendisiyle en yakın hizmetçileri dışındaki herkesten (emekçi sınıflardan) temizleyecek yeni başlangıçlar arzulayan bir egemen sınıfla karşı karşıya olduğumuzu düşündürüyor.

 

Janrın canlanması ve evrimi
Soğuk savaş döneminde giderek gerileyen felaket filmleri janrı, 1990’ların son çeyreğinde, küreselleşmenin krizinin belirginleşmeye başladığı dönemde, teknolojik gelişmelerin de etkisiyle, yeniden canlanmaya başladı.

Janrın, en büyük bütçeli filmlerine bakarsak, 1997’den bu yana, deprem, tsunami, yanardağ, salgın hastalık, küresel ısınmadan, terorizme, uzaydan gelen tehditlere kadar insanlığın geleceğini tehdit eden tehlikeleri konu alan yaklaşık 180 film saptayabiliriz. Neredeyse hepsi Hollywood ürünü olan bu filmler, hegemonik ülkenin egemen kültürünün kendisini ve dünyayı düşünme biçimleri, bu düşüncenin filmlerde yansıdığı haliyle geçirdiği evrim hakkında bize önemli ipuçları sunuyor.

Felaket filmleri canlanmaya başladığında, başlangıçta (örneğin, Armageddon, Outbreak) kahraman (her zaman Amerikalı) insanlığa yönelik tehlikeyi çok fazla bir hasara yol açmadan son dakikada önleyebiliyordu. Bazen kahraman kendini insanlık için feda etmek durumunda da kalabiliyordu. İkinci dalga filmlerde, kahraman, Amerikan devletinin önderliğinde dünyayı kurtarıyor ama büyük bir hasar yaşanmasını önleyemiyor (Deep impact, Independance Day). Üçüncü aşamada, kahramanın dünyayı kurtarması söz konusu değil. Bu yüzden yalnızca sevdiklerini kurtarmaya çabalıyor (The Day after, Happening, The Day the Earth Stood Still), ya da felaketi kabul ediyor (Knowing). 2012 filmi bunlardan, birçok noktada ayrılıyor. Artık kurtuluş dünyanın değil seçkinlerin kurtuluşuna indirgenmiştir. Kurtuluş kahramanların özverisine değil, G8+Çin’den oluşan (G9) grubun oligarşisinin devletlerin işbirliğine bağlıdır. Filmdeki, başarısız yazarın ve Çinli bir işçinin ailesi oligarşinin gemisine gizlice sığınarak kurtulurlar. Diğer kahramanımız, bilim adamı, felaketi halktan saklamakta oligarşiyle işbirliği yaptığı için gemide bir yer bulabilir. Diğer bir deyişle, 2012’de kahramanların insanlığı kurtarması gibi bir durum söz konusu değildir. Aksine, “kahramanların”, (bu bencil, korkak yaratıklara kahraman denebilirse) kurtuluşu egemen sınıfın ortak iradesine bağlıdır. Filmin belki de tek gerçek kahramanı, yaklaşan felaketi ısrarla halka anlatmaya çalışan (filmdeki tek gerçek oyunculuk örneğini sunan Woody Harrelson’un canlandırdığı) hippi radyo programcısıdır. O kurtulmaya çabalamayı değil, ölmeden önce, olayı en yakından izleyerek “güzelliğinin” tadına varmayı seçer.

2012 filminde bilim insanları, felaketin tarihini yaklaşık 2 yıl önceden saptıyorlar. Burada ilginç olan “Mayalar çok önceden biliyordu” efsanesi değil; bu tarihin, yaşanacak felaketin, G9 grubunun liderlerinin üst düzey teknokratları dışında kalan 6-7 milyar insandan büyük bir titizlikle saklanması, halkı uyarmaya çalışan bilim insanlarının soğukkanlılıkla öldürülmesidir. Bu bilginin halktan saklanmasının nedeniyse, panik, kaos korkusudur. Ama, halkı bir plan aracılığıyla kurtarmayı engelleyebilecek bir kaos değil. Bu, egemen sınıfların, servetlerini kaybetmelerine yol açacak bir borsa paniğinin, hazırlık yapmalarını engelleyecek bir siyasi tepkinin korkusudur. Egemen oligarşi kendini kurtarmak için dokuz devletin dışındaki devletlerin egemen sınıflarını, dünya halklarını, herhangi bir tedbir almayı deneme şansından yoksun bırakarak yok olmaya mahkûm etmiştir.

Bu sırada dokuz devletin liderleri, en üst düzey bürokratları, Çin’de (ABD’de veya Avrupa’da değil) Tibet’te bir yerde (akla faşist fantezi Şangri-La geliyor) tüm dünyayı sular kapladığında hayatta kalmalarına olanak sağlayacak gemilerin inşasıyla meşguldür. Bu girişim, dünyanın en zengin insanlarına adam başı bir milyar Avro’ya (Dolar, Yen değil) yer satılarak finanse edilmekte, müzeler boşaltılarak insanlığın mirası gemilere taşınmakta, gasp edilmektedir.

Oligarşinin, en yakın çevresinin gözü o kadar dönmüştür ki.. son anda, telaşla gemilerin kapaklarını kapatarak, yer sattığı insanları (sınıfın ikinci düzeydeki üyelerini) almadan gitmeye, kontratı bozmaya dahi hazırdır. Bu noktada kahraman “ahlaklı” bilim adamıyla, soğukkanlı üst düzey bürokrat arasında yaşanan tartışmaysa utanç vericidir. Kahraman, “Yeniden başlıyoruz, büyük bir haksızlıkla başlarsak, bunu çocuklarımıza anlatamayız”, diyerek itiraz eder. Utanç verici olan, kahramanın, 6.5 milyar insanı arkada bırakmış olmaktan değil, sayıları yüzlerle ifade edilecek bir multimilyarderler grubundan söz ediyor olmasıdır. Dahası, son anda kapakları açılarak bu insanlar içeri alınmaya başlandığında, yapımcının uyguladığı görsel tekniklerle, müzikle, adeta gözlerimizin dolmasını amaçlamadığını; filmin, bizden, hepimiz yok olurken yaşayacak olan bir avuç parazitin kurtulmasına bakarak bir katarsis yaşamamızı beklediğini görüyoruz.

Afrika’nın yeniden kolonizasyonu
Bu bağlamda filmin aslında iki sonu olduğu söylenebilir. Bu katarsis ile amaçlanan “birinci son” izleyiciye, 6.5 milyar insanın geride bırakıldığını unutturmayı amaçlıyor. Filmin, ikinci, belki de gerçek sonuysa bu katarsis’i izleyen sinsi senaryoyla ilgili.

Filmin sonunda, Amerika, Avrupa ve hatta Asya toprakları, bunların üzerinde yaşayan halkları yok olmuş; kapitalizmin yarattığı dünyanın, yoksulluk, sınıf mücadelesi, nüfus artışı, iklim değişikliği gibi sorunları kendiliğinden çözülmüştür. Afrika yükselmiş, tek yaşanabilecek kara parçası haline gelmiştir.

Bugün gerçek dünyada, Afrika kıtasının doğal zenginliklerini, mineral kaynaklarını, kıymetli taşlarını, verimli topraklarını ele geçirmek için rekabet eden G9 ülkelerinin egemen sınıfları, filmin sonunda, bir işbirliği, eşgüdüm içinde, yanlarında gerekli teknolojik kadro, araç gereçle donatılmış gemileriyle bu “bakir kıtaya” doğru yol almaktadırlar. Şimdi, Afrika’yı, yeni bir yerleşimci sömürgecilik (kolonizasyon) beklemektedir.

Kapitalist uygarlığın nihilist momentinin bir ürünü olarak “2012”, oligarşinin, insanlığın toptan yok oluşuyla ve sömürgecilikle birlikte gelece bir “yeni başlangıç” fantezisi kurguladığını söylüyor. Bu, filmin belki de gerçeğe en yakın, bu yüzden de en korkutucu yanı.

East Europe Proving Too Good as Debt Erodes 50% Gain

İSRAİL’de yayınlandığında büyük şaşkınlık yaratan, bu hafta satışa çıktığı Kanada ve ABD’de ise satış rekorları kıran “Doğuş: Ruh ve Madde Bir Araya Geliyor” adlı kitabın yazarı Şari Arison, “açgözlülük ve manipülasyona” dayalı eski dünyanın artık kapandığını ve “ruh ile maddenin birlikteliğine” dayalı yeni bir dünyanın doğmakta olduğunu müjdeliyor. “Müjdeliyor” diyoruz çünkü kitabında “Hayatımın çoğunda görüntülü ve sözlü iletişim şeklinde mesajlar aldım. Yukarıdan gelen bu sözler bazen antik dillerdeydi” diyen Arison’un son öngörüsü bu.

“İş dünyası beni anlayacak”

Forbes dergisine göre serveti bu yıl 2.7 milyar dolara ulaşan İsrailli iş kadını bu nedenle artık misyonunu “dünyayı evrensel barış ve iç uyuma götürmek” olarak açıklıyor. Fransız haber ajansı AFP’ye röportaj veren 52 yaşındaki Arison, “2008 küresel mali krizi, 2005 Katrina Kasırgası ve 2004’teki Asya tsunamisini önceden gördüm. Sanırım şu ana kadar iş dünyası bunu anlamadıysa sonunda farkına varacaklar” diye konuştu. “Eski dünya çöküyor ve yenisi ise ruh ve maddenin bir araya geldiği bir şekilde doğuyor” diyen Arison öngörülerini, ülkesinin en büyük bankası olan ve kontrol hisselerini elinde tuttuğu Bank Hapoalim gibi işlerinin günlük yönetimine karıştırmadığını söylüyor.

İsrail’de espri konusu

Arison’ın kitabı bu yıl İbranice olarak ilk basıldığında, olacakları öngörme ve iç uyumla dünya barışını tesis etme gibi fikirleri İsrail’de kaşların kalkmasına yol açmıştı. İsrailli TV yorumcusu Motti Kirshenbaum, Şari Arison için yaptığı bir espride “Herkesin birtakım sesler duyma hakkı vardır. Ama sesler duyan paramın yattığı bankanın sahibi olursa bu problem olur” demişti. Arison ise, kitabının birkaç hafta içinde çok-satanlar listesine girdiğine dikkat çekerek, “Sokakta insanlar bana gelip hayatlarının değiştiğini söylüyorlar” diye konuştu. ABD doğumlu milyarder ayrıca önde gelen bir hayırsever ve kurduğu “İnsanlığın Özü” vakfıyla “değişik inanç sistemlerinden ruhsal öğretileri alarak insanlığı özüne döndürmeye” çalışıyor.

Zürafa yiyince ruh dünyası sarsıldı

ARISON Kenya’da bir çiftlikte zürafaları ziyaret ettikten sonra kendisine bir restoranda zürafa eti servis edildiğinden beri et yemiyor. Kitabında “Bu dünyada yol gösterici bir misyonum olduğuna inanıyorum. Ruhsal yolculuğum korkmuş ve öfkeli bir çocuk olarak başladı” diyor. Arison, Türkiye’de bir tatil sırasında yatının güvertesinde otururken dev bir dalga ve binlerce insanın öldüğünü görmüş. “Bu görüntüden sonra öngörülerimin gerçek olduğununa inandım. Çünkü iki ay sonra Güneydoğu Asya’yı tsunami felaketi vurdu. Aynı şey Katrina kasırgası ve diğer birçok felaket öncesi de oldu. Geçenlerde Yeni Dünya’yı görebildim. Sessiz, sakin ve özgür bir şekilde. Bu beni çok rahatlatan bir bilgi oldu çünkü neyi görürsem gerçekleşeceğini biliyorum” diyen Arison, herkesin aynı tekneye binmeyeceğini de şu ilginç sözlerle belirtiyor: “Onlara ne kadar açıklama yaparsanız yapın Ahmedi Nejad’ların, Bin Ladin’lerin dünyası asla değişmez”. Arison Ortadoğu’da barış için öngörüsü bulunmadığını ve güvenli olmaması nedeniyle bölgeye yatırım yapmadığını söylemeden edemedi.

 

By GARDINER HARRIS

The New York Times, Nov 13, 2009

WASHINGTON — Top federal food regulators threatened on Friday to ban caffeinated alcoholic drinks unless their makers quickly proved that the beverages were safe.

In a statement, the Food and Drug Administration said it had told nearly 30 manufacturers of the drinks that unless they could provide clear evidence of safety, it would “take appropriate action to ensure that the products are removed from the marketplace.” Officials did not say how long such a determination might take.

The drinks, which combine malt liquor or other spirits with caffeine and fruit juices at alcohol concentrations up to about 10 percent, have become increasingly popular among college students. In a news conference, Dr. Joshua M. Sharfstein, the agency’s principal deputy commissioner, said their consumption was associated with increased risk of serious injury, drunken driving, sexual assault and other dangerous behavior.

The agency’s action was prompted by a letter from 19 state attorneys general, who expressed concern about the products’ safety.

Caffeine may lead people to underestimate how drunk they are, giving drinkers a false sense of confidence that they can perform tasks they are too impaired to undertake.

After pressure from the attorneys general, Anheuser-Busch last year eliminated caffeine and other additives from its flavored malt beverages, Tilt and Bud Extra. And MillerCoors agreed to stop selling its product Sparks.

The brands under scrutiny, which include Joose from United Brands, are being marketed to young people with social marketing tools. United Brands, for instance, has a Twitter site to market Joose.

A call to United Brands was not immediately returned.

Federal law requires makers of products that combine common ingredients to prove that the combinations are safe.

“F.D.A. is not aware of any basis that manufacturers have to conclude that the use of caffeine added to alcoholic beverages is generally recognized as safe,” Dr. Sharfstein said.

The Center for Science in the Public Interest, an advocacy group whose lawsuit against MillerCoors over its marketing of Sparks preceded the company’s decision to stop selling the product, praised the agency’s action.

“For many years,” the group said in a statement, “federal regulators have stood mutely by as these potentially dangerous products, which resemble nonalcoholic energy drinks in many ways, gained in popularity among young people.

“In fact, emerging research suggests that the young consumers of these products are more likely to be the perpetrator or victim of sexual aggression, to ride with an intoxicated driver or to become otherwise injured.”

Attorney General Richard Blumenthal of Connecticut, who co-wrote the letter to the F.D.A., said he was pleased. “Our battle against alcoholic energy drinks has stopped some products,” Mr. Blumenthal said, “but others are insidiously exploiting the void.”

TÜRKİYE’nin önde gelen cep telefonu operatörü Turkcell’deki hisse kavgasını sürdüren İskandinav operatör Tahkim Mahkemesi’nin kararının uygulanmasını bekliyor. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Mahkemesi’nin aldığı karar doğrultusunda, diğer ana ortak Çukurova’nın, Turkcell İletişim’in yüzde 51 ile kontrolünü elinde bulunduran Turkcell Holding’deki hisselerini TeliaSonera’ya vermesi yönündeki kararın uygulanmasını için çalıştıklarını söyleyen TeliaSonera Başkanı ve CEO’su Lars Nyberg, Turcell’in en az yüzde 51 hissesine sahip olmak istediklerini belirtti.

Karamehmet hisselere sahip değil

Avrasya ülkelerine yönelik düzenlenen uluslarlararası toplantıda Türk basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Nyberg, faaliyet gösterdikleri bütün pazarlardaki şirketlerdeki hisselerini yüzde 51 ve üzerine çıkarma hedefleri olduğunu hatırlattı. Bu durumun Turkcell ve Rus Megafon şirketleri için de geçerli olduğunu belirten Nyberg, şunları söyledi: “Turkcell’de yüzde 51’lik hisseye sahip olmak isteriz. Ama azınlık olmak da bir felaket değil. Yüzde 37.3 hissemiz var. Son olarak mahkeme Mehmet Emin Karamehmet aleyhinde hisseleri geri vermek zorundasınız yoksa 1.8 milyar dolar ödemeniz gerekiyor kararı verdi. Ama şu anda Karamehmet hisseleri veremez, çünkü fiziksel olarak onlara sahip değil.”

Karamehmet’le 9 kez görüştüm

Türkiye’de Turkcell’in performansından memnun olduklarını da aktaran Nyberg, şu değerlendirmeyi yaptı: “Göreve geldiğim iki yıl süresince Karamehmet’le 9 kez görüşme yaptım. Onlarla devamlı görüşüyoruz ve durumu anlatıyorum. İsteğimiz çok karmaşık değil. Ama bu birkaç yıl daha alabilir. Ama başarılı performansı olan Turkcell ve Megafon’da hissedar olmaktan memnunuz. Turkcell’in Karamehmet için anlamı nakit getiren ‘bebek’. Ama bir gerçek var  ki hisselerini iki farklı kişiye sattı. O bu gerçeği atlayamaz en azından mahkeme buna izin vermez. Turkcell’de nakit durumu iyi ama kontrolümüz az. Megafon’da nakit durumu daha düşük ama kontrolümüz fazla.”

Turkcell Türk şirketi kalır

Yüzde 51 hisseye sahip olsalar dahi Turkcell’in Türk şirketi olarak kalacağını kaydeden Lars Nyberg, şöyle konuştu: “Biz ortaklığımızın olduğu şirketlerin yerel kalmasını istiyoruz. Bizim stratejimiz küresel ama yerel hareket ediyoruz. Her pazarda iyi çalışanlarımız var. Onlara kararlarında da güveniyoruz. Markayı nasıl pazarlayıp, pozisyonladıkları onların kararı. Biz tüm hisselerine sahip olsak bile Turkcell’in Türk şirketi olarak kalmasını isteriz.”

Kazancın çoğu Turkcell ve Megafon’dan geliyor

LARS Nyberg, Turkcell’in performansını nasıl değerlendirdikleri yönündeki soruya şu yanıtı verdi: “Kişisel olarak yöneticiler üzerinde yorum yapamam. Turkcell, önemli bir başarı hikayesi oldu. Onlar da krizden ve Türkiye’nin ekonomik durumundan etkileniyor. Ama iyi yönetiyorlar. Turkcell ve Megafon yönetimine saygım var, iyi işler yapıyorlar. Turkcell’in mali sonuçlarımıza çok önemli katkısı var. 2 milyar dolara yakın kâr payı dağıtılmasını sağladı. Hisse başına kazancın çoğu Turkcell ve Megafon’dan geliyor. Türkiye, Rusya ve Avrasya’nın mali sonuçlarımıza katkısı bu yıla kadar çok büyüktü. Bu yıl asıl artış İskandinav.”

4G hizmetini ilk başlatan operatör TeliaSonera oldu

İSKANDİNAV cep telefonu operatörü TeliaSonera, iletişimde dördüncü nesil (4G) teknolojisine ilk yatırım yapan firmalardan biri oldu. CEO’su Lars Nyberg, 4G ve Wimax teknolojileri konusunda, şu görüşleri dile getirdi: “4G ağını Stockholm ve Oslo’da başlattık. 2G’den doğrudan 4G’ye geçilmemeli. Aşama aşama önce 3G’ye geçilmesi gerekiyor. Şu anda 4G telefon yok zaten. Bunun için de bir süre beklemek gerekiyor. Wimax ise yeni bir standart. İyi bir teknoloji, kullanılabilir ama sektörü öldürmeyecek.”

Deneyimleri paylaşıyoruz ama resmi toplantı yok

TURKCELL’in yönetim kurulunda iki temsilcisinin olduğunu aktaran Lars Nyberg, ilişkileri şöyle aktardı: “Turkcell’le bilgi alışverişimiz oluyor. 3G başlarken deneyimlerimizden yararlandılar. Onlar bizden talep ederse deneyimlerimizi paylaşıyoruz. Ama resmi toplantı yok. Başlangıçta Fintur Avrasya’ya, Turkcell’den çalışan insanlar geldi. Şu anda bunların sayısı daha az. Büyük şirketiz başka yerlerden de eleman işe alabiliyoruz. Bir yıl önce de Turkcell’le Fintur arasında daha yakın ilişki vardı. Artık Turkcell’den daha az kişi alıyoruz. Çoğu başka şirketlerden geliyor. Fintur’un yüzde 58 hissesine sahibiz. Dolaylı olarak yüzde 74’ünü kontrol ediyoruz.”

U.S. Consumer Credit Fell More Than Forecast in September

Deprem ihtimali olan 3 kent!

Kandilli Rasathanesi Müdürü açıkladı.

Hürriyet, 06.11.2009

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik, İstanbul’da bir yılda 7 büyüklüğünde depremin meydana gelme ihtimalinin 50’de 1 olduğunu belirterek, "İhtimal küçük gibi gözükse de dünyadaki mega kentler acısından en büyük ihtimal. Bu ihtimali dünyada paylaşan üç kent var. İstanbul, Tokyo ve San Francisco" dedi.

Rasathane ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Erdik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, depremlerin önceden bilinmesini sağlayan bir teknolojinin olmadığının vurgulayarak, halen yürütülen çalışmalardaki bilgilerin toplanmasıyla sonraki kuşaklarca depremin önceden bilinmesine yönelik daha umut verici çalışmalar yürütebileceğini söyledi.

Depremlerin milyonlarca yıldır olduğunu ama yoğun olarak son 50-60 yıldır incelendiğini belirten Erdik, şu bilgileri verdi: "Bugün geldiğimiz noktada biz Türkiye’nin neresinde, hangi ihtimalde, ne büyüklükte bir deprem olacağını bilebiliyoruz. Mühim olan bildiğimiz konularda çalışmak. Ülkemizde deprem zararlarını azaltmak için yeni araştırmaya gerek yok.

Mevcut bilgileri önemsersek bize yeterli. Biz binalarımız yönetmeliklere uygun yapalım. Alt yapımızı güçlendirelim. Gelişmemiz tamamladığımız zaman zaten depremin zararlarını en aza indiririz." İstanbul’un deprem ihtimalinin fazla olması ve deprem tehlikesi taşıyan kıymetlerin varlığı nedeniyle diğer kentlere göre riskinin fazla olduğuna dikkati çeken Erdik, şöyle devam etti: "Bugün Türkiye’de İstanbul kadar deprem tehlikesine yüksek ihtimalle maruz kalacak başka bir kentimiz yok. Deprem tehlikesi, deprem hareketleriyle ilgili bir konu. Elimizde bir zarın olduğunu var sayarsak, İstanbul için zarı attığınız zaman 6 gelme ihtimali 6’da 1’dir ama başka kentlerimizde belki bu zar 20 köşelidir ve attığınız da 20 gelme ihtimali 20’de 1’dir. Bu demek değil ki büyük sayı önce İstanbul’a gelecek ve diğer kentlerimize gelmeyecek. Sadece diğer kentlerde ihtimal İstanbul’a göre daha düşüktür." 

-"SON DEPREMLER YAKİNEN İNCELENİYOR"- 
Prof. Dr. Erdik, depremlere ait tahminlerini ihtimaller üzerinde yaptıklarını ifade ederek, şunları kaydetti: "Dünyadaki son depremleri yakinen inceliyoruz. Ne olup bittiğine bakıyoruz. Sismolojik açıdan ve neden olduğu hasar bakımından değerlendiriyoruz.

Dünyadaki plakalarla bir biriyle temas halinde. Birindeki bir hareketin diğerlerini de etkilemesi mümkün. Ancak bu konuda niceleme ve zamanlama yapma teknolojisi halen mevcut değil.

Eldeki bilgilere göre, İstanbul’da yılda 7 büyüklüğünde bir depremim meydana gelme ihtimali 50’de 1. İhtimal küçük gibi gözükse de dünyadaki mega kentler acısından en büyük ihtimal. Bu ihtimali dünyada paylaşan üç kent var. İstanbul, Tokyo ve San Francisco." 

-20 YIL ÖNCESİNE GÖRE DAHA HAZIRIZ 
Depremde can kayıplarını azaltmanın iki yolunun bulunduğunu, bunlardan birinin her binayı deprem şartnamesine uygun yapmak diğerinin ise deprem güvenliğine yeteri kadar sahip olmayan yapının güçlendirilmesi olduğunu belirten Erdik, sözlerini şöyle sürdürdü: "Yapılan çalışmaları göz önünde bulundurursak İstanbul 20 yıl öncesine göre depreme daha hazır ama neticede bu gri bir ton. Dünyada Tokyo dahil depreme tam olarak hazır hiçbir kent yoktur herhalde. Tokyo’da 1923 Kanto Depremi meydana gelse can kaybı ve mali kayıplar İstanbul’un çok üzerinde olur. California’da 1906’daki deprem tekrar olsa belki can kayıpları çok olmaz ama mali kayıplar İstanbul’un çok üzerinde olur. Kısacası deprem konusunda her ülkenin yapacağı hala çok şey var." 

-"ADIMLAR DOĞRU AMA YAVAŞ" 
Ekonomik gelişmişlik yakalanırsa depreme dayanıksız yapıların istisna olacağını savunan Erdik, Türkiye’nin gelişme sürecini tamamlamasıyla depremin zararlarını en aza indireceğini dile getirdi.

Erdik, depremin zararlarını azaltmak yönündeki çalışmalarda merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarına büyük sorumluluk düştüğünü ifade ederek, şöyle devam etti: "Adımlarımızı doğru atıyoruz ama daha hızlı atmamız gerekir. Geride kalan süreçte en önemli artımız merkezi ve yerel yönetimlerde bilincin artması buna karşılık örgütlerin güçlenmesi ve acil yardım ve kurtarma çalışmalarının daha iyi yapılması. Daha sonra yapılarda deprem etkisinin çok daha ciddi bir düzeyde ele alınması. Son olarak da gerek binaların gerekse de alt yapının yapılmasında yeni şartnameler hazırlanmış olması." 

-KONUTLARDA DA GÜÇLENDİRME YAPILMALI 
Türkiye’nin 17 Ağustos Depremi’nin ardından çok önemli bir öğrenme sürecine girdiğini ve büyük tecrübeler edindiğini vurgulayan Prof. Dr. Erdik, "Binaların güçlendirilmesine önem verdik. Dünya Bankası kredisiyle İstanbul’da kamu binaları (okullar ve hastaneler) güçlendirilmekte. Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü İstanbul’daki tüm köprüleri elden geçirdi ama vatandaşların kullandığı binalara gelince bu konuda çok fazla bir şey yapamadık. Bunu da kentsel dönüşümle başarabiliriz diye düşünüyorum" diye konuştu.

Biyolojik silahlarla savaş

Dünyanın savaşa sürüklendiğini belirten Dr. Marc Faber, bundan sonraki savaşın Birinci Dünya Savaşı’ndaki gibi siperlerde saklanılan klasik bir savaş ya da İkinci Dünya Savaşı’ndaki gibi tankların topraklarda ilerlediği bir savaş da olmayacağını vurguladı. Modern savaş anlayışının biyolojik silahlarla gerçekleşeceğini söyleyen Dr. Faber, “New York’ta su şebekesine zehir karışması, bütün şehrin internet sisteminin çökmesi gibi kirli bir savaş olacak. Londra’da ya da New York’ta binalar havaya uçacak. Dünyanın çok önemli şehirlerinde bu savaş yaşanacak” dedi. Yatırımcılara “Eğer savaşa hazırlıklı olmak istiyorsanız fiziksel emtiaya sahip olmanız lazım” diye seslenen Dr. Faber, “Tabii ki karınızın mutfağında uranyum saklamanız zor olur ama fiziksel emtialara sahip olmanız önemli olacak” diye konuştu.
ABD’nin egemen süper güç olmayı sürdürdüğünü ancak ekonomik süper güç olmayı sürdürmediğini savunan Dr. Faber, pekçok ülkenin ABD’den daha büyük bir müşteri olarak gördüğü için Çin’in etkisi altına girdiğini söyledi. Dr. Faber, Çin’in ülkelerin siyasetiyle ya da insan haklarıyla ilgilenmediğini de anlatarak “Endonezya, Tayland gibi ülkelerin ekonomisinin yüzde 80’e yakınını Çin yönetiyor ama bu ülkelerde siyasete karışmıyor. Böyle bir savaş olacaksa Çinli işadamları dünyanın dört bir yanına yayılacak. Bu ABD’lilerin hoşuna gitmeyecek” dedi.

Görülmedik para politikası

Dr. Marc Faber, Amerikan Merkez Bankası (FED) Başkanı Ben Bernanke ve Eski Fed Başkanı Greenspan’ın Merkez bankacılık tarihinde görülmedik bir para politikası gözeterek her yerde balon yaratmayı başardığını belirtti. Gelişmekte olan ülkelerde hisse senetleri, emtialar ve emlak fiyatlarında artış yaşandığını vurgulayan Dr. Faber, “Hatta daha da kötüsü alacaklarda artış oldu. 2002’de varlık fiyatlarında artış başladı. Sadece ABD dolarının fiyatı düştü. 2008’de her şey çöktü. ABD doları değer kazanmaya başladı. ABD’de hisse piyasası güçlü olduğu zaman dünyanın birçok piyasasını bu etkiliyor” diye konuştu.