Windows LiveWindows Live™
 
 
m. mucahid 的个人资料Mucahid Akinci'nin Ev Sa...照片日志列表 工具 帮助

日志
    10月31日

    Ağlarsa Bir Tek Anam Ağlar

    Kriz Türkiye’yi, Türkiye dünyayı teğet geçiyor

    Metin Münir
    Milliyet, 31.10.208

     

    Amerikan Merkez Bankası Meksika, Brezilya, Güney Kore ve Singapur’a 30’ar milyar dolar borç veriyor.
    Kredi, evrensel finans krizinin evrensel bir ekonomik çöküşe dönüşmesini önlemek için büyük kalkınmakta olan ekonomileri desteklemeyi amaçlıyor.
    Neden Türkiye yok bu listede?
    Dün bu soruyu bir diplomatik kaynağa sorduğumda, “FED (yani Amerikan Merkez Bankası Federal Reserve) bu kolaylığı bu ülke merkez bankalarının talebi üzerine sağladı. Türk Merkez Bankası’ndan böyle bir talep gelmedi” dedi.
    FED’in davranışı, krizin kalkınmakta olan ülkelerin kapılarını çalmaya başladığını haber veriyor. Meksika, Brezilya, Güney Kore ve Singapur’a meblağlar swap, yani değiş tokuş, şeklinde aktarılacak. FED onlara dolar verecek, onlar FED’e kendi paralarını verecekler. Karşılıklı faiz ödenecek.
    Aslında bizim de bu kervanda olmamız iyi olurdu. Merkez Bankası başkanının dediği gibi Türkiye’nin bugün dövize ihtiyacı olmayabilir. Ama bu paranın yedekte durması ekonomiye büyük güven verirdi. Krediye IMF’den borçlanılan paralar gibi ağır sayılabilecek koşulların iliştirilmemesi de ek bir yarar.
    Dün konuştuğum bir bankacının sözleriyle, “Merkez Bankası’nın bu sürünün içine bizi de sokmasında fayda var. İhtiyacı var veya yok, yapmaması doğru değil. Yarın ihtiyacın olursa bir günde çıkmıyor bu işler. Ayrıca, bu parayı kullanırsan maliyeti var. İhtiyacın kadar kullanırsın. Bu sana büyük güç verir.”
    Türkiye FED’e başvurmadığı için bu kolaylıktan faydalanamıyor. Başvursaydı alır mıydı dersiniz?

    Bir talebimiz yok
    Bence alamazdı. FED, sallantıdaki, kalkınmakta olan birçok ülke arasından bu dördünü seçti çünkü ekonomilerinin ehil ellerde yürütüldüğünü düşünüyor. Onları dünya ekonomisi için önemli sayıyor. Ayrıca, bu seçimiyle geriye kalan ülkeleri zımnen Uluslararası Para Fonu IMF’ye havale ediyor. Onlar ihtiyaçlarını IMF’den karşılayacaklar. IMF’nin koşullarına boyun eğdikten sonra.
    Anladığım kadarıyla, bizim IMF’den de bir talebimiz yok bugüne kadar.
    “Herhangi bir program talebinde bulunmadı Türkiye” dedi diplomatik kaynağım.
    Bu arada, NTV’nin haber verdiğine göre, ilk kez T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı TOKİ’yi ziyaret eden IMF heyeti, finansmanda bir sorun olup olmadığını ve konut alıcılarının borçlarını ödeyip ödemediğini sormuş. TOKİ Başkanı Bayraktar, IMF yetkililerine “Gelelim, size yardımcı olalım” şeklinde cevap vermiş.
    Her şeyi açıklıyor değil mi?
    Son ağlayan iyi ağlar.

    mmunir@milliyet.com.tr

    14:05 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Halloween Şenlikleri

    `Panic' Strikes East Europe Borrowers as Banks Cut Franc Loans

    By Ben Holland, Laura Cochrane and Balazs Penz

    The Bloomberg, Oct 31, 2008

    Imre Apostagi says the hospital upgrade he's overseeing has stalled because his employer in Budapest can't get a foreign-currency loan.

    The company borrows in foreign currencies to avoid domestic interest rates as much as double those linked to dollars, euros and Swiss francs. Now banks are curtailing the loans as investors pull money out of eastern Europe's developing markets and local currencies plunge.

    ``There's no money out there,'' said Apostagi, a project manager who asked that the medical-equipment seller he works for not be identified to avoid alarming international backers. ``We won't collapse, but everything's slowing to a crawl. The whole world is scared and everyone's going a bit mad.''

    Foreign-denominated loans helped fuel eastern European economies including Poland, Romania and Ukraine, funding home purchases and entrepreneurship after the region emerged from communism. The elimination of such lending is magnifying the global credit crunch and threatening to stall the expansion of some of Europe's fastest-growing economies.

    ``What has been a factor of strength in recent years has now become a social weakness,'' said Tom Fallon, emerging-markets head in Paris at La Francaise des Placements, which manages $11 billion.

    Plunging Currencies

    Since the end of August, the forint has fallen 16 percent against the Swiss franc, the currency of choice for Hungarian homebuyers, and more than 8 percent versus the euro. Foreign- currency loans make up 62 percent of all household debt in the country, up from 33 percent three years ago.

    Romania's leu dropped more than 14 percent against the dollar and 3.2 percent against the euro. Poland's zloty declined more than 17 percent against the dollar and 6.8 percent versus the euro, and Ukraine's hryvnia plunged 22 percent to the dollar and 11.5 percent to the euro.

    That's even after a boost this week from an International Monetary Fund emergency loan program for emerging markets and the U.S. Federal Reserve's decision to pump as much as $120 billion into Brazil, Mexico, South Korea and Singapore. The Fed said yesterday that it aims to ``mitigate the spread of difficulties in obtaining U.S. dollar funding.''

    Plunging domestic currencies mean higher monthly payments for businesses and households repaying foreign-denominated loans, forcing them to scale back spending.

    In Kiev, Ukraine, Yuriy Voloshyn, who works at a real-estate company, says he's forgoing a new television because of his dollar-based mortgage. His monthly payments have risen by 18 percent, or 1,000 hryvnias ($167), since he took out the loan seven months ago.

    No More Dreaming

    ``I only have money to pay for food and my monthly fee to the bank,'' Voloshyn, 25, said. ``I can't even dream about anything else.''

    Rafal Mrowka, a driver from Ostrow Wielkopolski in western Poland, says he became addicted to checking foreign-currency rates as monthly installments on his Swiss-franc mortgage jumped 25 percent.

    ``I've even stopped getting nervous, now I can only laugh,'' the 32-year-old, first-time property owner said.

    The bulk of eastern Europe's credit boom was denominated in foreign currencies because they provided for cheaper financing.

    Before the current financial turmoil, Romanian banks typically charged 7 percent interest on a euro loan, compared with about 9.5 percent for those in leu. Romanians had about $36 billion of foreign-currency loans at the end of September, almost triple the figure two years earlier.

    In Hungary, rates on Swiss franc loans were about half the forint rates. Consumers borrowed five times as much in foreign currencies as in forint in the three months through June.

    `Serious Problems'

    Now banks including Munich-based Bayerische Landesbank and Austria's Raiffeisen International Bank Holding AG are curbing foreign-currency loans in Hungary. In Poland, where 80 percent of mortgages are denominated in Swiss francs, Bank Millennium SA, Getin Bank SA and PKO Bank Polski SA have either boosted fees or stopped lending in the currency.

    The extra burden on borrowers is making a bad economic outlook worse, said Matthias Siller, who focuses on emerging markets at Baring Asset Management in London, where he manages about $4 billion.

    If borrowers believe local interest rates are prohibitive and foreign currency lending dries up, it means ``a sharp deceleration in consumer spending,'' Siller said. ``That will bring serious problems for the economy.''

    The east has been the fastest-growing part of Europe, with Romania's economy expanding 9.3 percent in the year through June, Ukraine 6.5 percent and Poland 5.8 percent. The combined economy of the countries sharing the euro grew 1.4 percent in the period.

    IMF Help

    Governments are seeking to ease the pain as recession concerns sweep across eastern Europe's emerging markets.

    Ukraine, facing financial meltdown as the hryvnia drops and prices for exports such as steel tumble, on Oct. 26 agreed to a $16.5 billion loan from the IMF.

    Hungary on Oct. 28 secured $26 billion in loans from the IMF, the EU and the World Bank. The government forecast a 1 percent economic contraction next year, the first since 1993.

    The Hungarian central bank raised its benchmark interest rate by 3 percentage points to 11.5 percent on Oct. 22 to defend the forint.

    The same day, Prime Minister Ferenc Gyurcsany said the government was seeking an accord with banks to ``prevent the burdens of debtors from reaching the sky.'' It's considering granting borrowers extended payment periods or the ability to convert foreign-exchange debts into forint.

    Panicked Customers

    ``Panicked customers are calling to say they're afraid the interest on their mortgages will go up or that they won't be able to secure mortgages,'' said Nikolett Gurubi, director of lending at Otthon Centrum Belvaros, the downtown Budapest branch of a real estate agency.

    Project manager Apostagi, 58, said he hopes the crisis will be over in a few months, blaming U.S. banks for creating such distrust between lenders. For now, ``it looks like our signed contracts were for naught,'' he said.

    Romanian central bank Governor Mugur Isarescu sounded the alarm in June, saying the growth of foreign-currency loans was ``excessively high and risky,'' especially because Romanians with their communist past aren't used to the discipline of debt.

    ``It's not that we're bad,'' Isarescu said. ``It's that, culturally, we need to prepare for the moment of repayment.''

    At the other end of the spectrum, Turkish consumers have proved more cautious after living through their own currency crises in 2001 and 1994. The government, the IMF's biggest customer in recent years, is resisting new loans from the fund, arguing that its economy can weather the credit crunch and a 22 percent slump in the lira since the start of September.

    `Cheaper, Riskier'

    Turkish savings in foreign currencies exceeded loans by about 30 percent as of the end of 2007, according to a January Fitch report. In Poland foreign exchange loans were double deposits, and in Hungary they were triple.

    Mert Sevinc borrowed the equivalent of $100,000 in Turkish liras to buy an Istanbul apartment in 2006, paying an annual rate of 13.5 percent. The marketing consultant didn't even look at the foreign exchange loans at less than half that price.

    ``Of course it would have been cheaper to borrow in dollars or euros, but it's a fairly basic principle of finance: Things that are cheaper are riskier,'' he said.

    That reasoning may soon be part of the eastern European psyche too.

    ``We've been observing a return to a good old banking rule to lend in a currency in which people earn,'' said Jan Krzysztof Bielecki, chief executive officer of Poland's biggest lender, Bank Pekao SA. It stopped non-zloty lending in 2003. ``Earlier, banks competed on the Swiss franc market watching only sales levels and not looking at keeping an acceptable risk level.''

    The problem is a ``good lesson to all of us,'' Polish President Lech Kaczynski said at an Oct. 24 press conference in Warsaw, where he urged Poles to stick to zloty lending.

    To contact the reporter on this story: Ben Holland in Istanbul at bholland1@bloomberg.net. Laura Cochrane in London at lcochrane3@bloomberg.net; Balazs Penz in Budapest at bpenz@bloomberg.net.

    11:02 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    İlki Zor Girer

    FT: Türkiye, IMF'nin kolay kredi kriterlerini karşılamayabilir

    Referans, ANKA, 30.10.2008  
    IMF'nin krizden etkilenen yükselen piyasaların acil kredi ihtiyaçlarının giderilmesi amacıyla, kısa vadeli yeni bir kredi kolaylığı uygulamaya koyacağı açıklaması yankı buldu.
    Financial Times (FT) gazetesi, yeni kolaylığa dikkat çekerken bağımsız iktisatçılara dayanarak yararlanma kriterlerine uyan ülkeler arasında Brezilya, Güney Kore ve Meksika'yı da saydı. Buna karşın FT, Güney Afrika ve Türkiye gibi büyük cari açıkları olan ülkelerin ise kriterleri karşılamayabileceğini belirtti.
    Ekonomi gazetesi Financial Times, iyi yönetilmekle birlikte finansal oynaklıktan etkilenen ülkelerin IMF tarafından açıklanan yeni kolaylık kapsamında, "hızlı bir biçimde ve adeta koşulsuz" kredi sağlayabileceğini belirtirken, "IMF icra kurulu, sürdürülebilir borcu ve iyi bir politika sicili olan ülkelere, hemen hemen koşulsuz, ‘kotaları'nın beş katı tutarında borçlanması konusunda mutabakata vardı" diye yazdı.
    IMF bir yetkilisinin, yeni kolaylıktan yararlanma için uygulanacak kriterlere çok büyük olmayan bir grup ülkenin uyabileceğini söylediğini aktaran gazete, IMF'nin yararlanabilecek ülkelerin isimlerini vermeye yanaşmadığını belirterek şöyle devam etti:
    "Bağımsız iktisatçılar, ABD Federal Rezerv'in dün (29 Ekim) swap kolaylıklarını önerdiği dört yükselen piyasanın Brezilya, Güney Kore, Meksika ve Singapur'un kesin olarak kriterleri karşılayabileceğini ancak büyük bir olasılıkla bu ülkelerin ilk olarak FED parasını IMF'nin fonlarına tercih edeceğini söylediler. Fon'un kriterlerini karşılayabilecek ülkelerin arasında Çek Cumhuriyeti, Şili ve belki Polonya'nın da olduğunu, ancak Güney Afrika ve Türkiye gibi büyük cari açıkları olan ekonomilerin karşılamayabileceğini de belirttiler."
    9:56 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Koç ve İşbirlikçiler Biliyordu

    "ABD'li Şirketler Krizi Biliyorlardı, Faturayı Ülke Dışına Yıktılar"

    Verso'dan Göksel'e göre ABD'nin büyük şirketleri 2001'deki krizi ötelerken bugünkü krizi öngörmüştü. "Çöken finans sistemi için bizimki gibi ülkelerden sermaye transfer ediyorlar. ABD bu krizden dünyayı çökerterek çıkacak. Türkiye güvencede değil."

     
    Bianet, Versohaber, 30.10.2008

    Verso Siyasal Araştırmalar Merkezi'nin başkanı Erhan Göksel, ABD'nin büyük finans şirketlerinin 2001'de bilişim sektörüyle başlayan krizi ipotekli emlak kredileriyle (mortgage) ötelediklerini, riski ABD dışı ekonomilere yıktıklarını söylüyor.

    Göksel'e göre, finans devleri, kapitalizmde tekelleşmeyi artırırken, paralarını da ABD'deki "merkezlerine" çekiyor. Bu da ABD dışı ekonomileri alt üst ederken,dolar yükseliyor.

    Göksel Türkiye'nin en riskli ülkelerden biri, Çin'in bu krizden en az etkilenecek ülke olduğunu vurguluyor. Göksel'in saptama ve öngörülerinden bazıları şöyle.

    Riskli kredi dünyaya: Nobel ödüllü iktisatçı Joseph Stiglitz, 2001-2008 arasında ipotekli emlak kredisi fonlarının ABD'nin en büyük ihracat kalemi olduğunu, bu sürede toplamda 27 trilyon dolarlık bir endüstri yaratıldığını, felaketin sonuçlarının yüzde 40'ının ABD dışına yıkıldığını yazdı. Şirketler tüketiciden alacaklarını defalarca ciro ettiler, verdikleri kredinin yüzde 40'ını bu fonları ABD dışı ekonomilere satarak karşıladılar. Bu yaklaşık 11 trilyon dolar eder. Sattıkları riskli fonlardı. 2012'de yapılmaya başlanacak evler için bile fon sattılar. Bunu da küresel sermayenin medya gücüyle pompaladılar. Stiglitz "Bu ekonominin maliyetini her dakika bir aptala yıktık" diyor.

    Biliyorlardı: ABD finans sektörü, krizin kaçınılmaz olduğunu 2001'de görüp faturayı ABD dışına yıkmanın yollarını hazırlamıştı. Bu aklı onlara danışmanlık şirketi McKinsey'in kitabını yazan Juan Ocampo verdi. Ocampo bu sistemden "Hız limitlerini aşan güçlü bir teknoloji" diye bahsediyordu. Önce Clinton döneminde bankacılığı devlet denetiminin dışına çıkaran yasa çıktı. Sonra varlığa dayalı menkulleri banka bilançolarının dışına çıkardılar. Risk bankalarda olduğu halde bilançolarında görünmüyordu.

    Doların yükselişi: Şirketler ABD'de çıkan yangını söndürecek suyu ABD dışından getiriyor. Bulundukları ülkelerden döviz çekiyorlar. Örneğin Türkiye'de lira olarak bulunan sıcak para geri dönmeye kalkınca dolara geçiyor. Her ülkede dolar talebi oluştu. Bunun üzerine dolar yükseliyor. Çoğu devletlerin eline geçen ve değerleri üçte birine inmesi beklenen hedge fonlar sayesinde de ABD dışı ülkelerden büyük bir servet transferi olacak.

    Türkiye güvencede değil: Sanayi Bakan Zafer Çağlayan özel sektörün borcunun 835 milyar YTL, yaklaşık 700 milyar dolar olduğunu açıkladı. Özel sektörün yaklaşık 15 milyar dolar açık pozisyonu var. Bankaların da 66 milyar dolar dış borcu var. Kur yükseldikçe açığınız da yükseliyor.

    Küçük yatırımcı riskte: Hisse senetleri hızla düşüyor. Şirketlerin diyelim 100 lira olan senet değeri, şimdi 20 lira. Bu dönemlerde şirketlerin borsa değeri gerçek değerini göstermez. Ama bu, para el değiştiriyor demek. Şirket avcısı büyük şirketler diğerlerini kolayca satın alıyor. Bu borsadaki küçük yatırımcılar için risk demek.

    Çin en az etkilenecek: Çin'in dünyadaki hiçbir pazarda fiyat rakibi yok. Her yıl artan anormal büyümesine karşın dünya pazarlarındaki payı yüzde 17. ABD'ninki yüzde 29. ABD, Avrupa daralırken, Çin'in girebileceği alternatif pazarlar var. İhracat rotalarını değiştirmesiyle kazanır. Bu arada, Çin Rusya'ya 25 milyar dolar verdi ve 20 yıllık petrol anlaşması yaptı. Bizse zaten petrolün variline bir yıldır 150 dolar ödeyerek ABD'yi krizde finanse ettik.

    tolgakorkut@bianet.org 

    1:24 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月29日

    Türev Ya Galaksi Boyutundaysa

    Türevi bırak, entegrale bak

    Ege Cansen
    Hürriyet, 29.10.2008
    KONUMUZ, kaçınılmaz olarak finansal kriz. Krizle yatıp, krizle kalkıyoruz. Çünkü kriz, bütün dehşetiyle bizi de içine aldı. Soruyoruz:

    Finansal kriz yüzünden benim parasal, menkul ve gayrimenkul yatırımlarım daha ne kadar değer kaybeder?

    Alacaklarım var, tahsil edebilir miyim?

    Borçlarım var, ödeyebilir miyim?

    Finansal kriz, iktisadi krize dönüştü. İşler, tekrar ne zaman açılır?

    İnsanlar, mesela ben, işsiz kalır, geçim zorluğuna düşer miyim?

    Dünyayı yönetenler, yapmaları gerekeni yapıyorlar mı?

    Türkiye’yi yönetenler, yapmaları gerekeni yapıyorlar mı?

    Her krizden fırsat çıkar deniyor. Bunun için ben ne yapayım?

    * * *

    Geçenlerde bir ilán gördüm. Başlık şöyle; "Calculus öğren, kendine yeni bir dünyanın kapılarını aç!" Türkçe okunuşuyla kalkulus (calculus) kısaca "hesap" demek. Diferansiyel ve entegral hesap diye biliniyor. Micheal Starbird adında bir matematik profesörü, kendini tüm áleme "calculus" öğretmeye adamış. İnanın çok kolay diyor. Bunun için 1300 sayfalık bir kitap yazmış. Kendi ifadesiyle, iki sayfada doğadaki "değişim" ve "hareket"in anlaşılmasını sağlayacak iki temel kavramı yani "türev" ve "entegral"i anlatmış. Geri kalan 1298 sayfada uygulamalı örnekler vermiş.

    * * *

    Bildiğiniz gibi, yaşanılan finansal kriz "türev" ürünlerden çıktı. Olay kısaca şöyle gelişti. Önce insanlar gitti, bankalardan ipotek mukabili ödünç aldı. Ortaya bir "kredi sözleşmesi" çıktı. Bu sözleşmenin bir borçlusu, yani evi alan kişi; bir alacaklısı, yani ödüncü veren banka; bir de ödüncün teminatı olan taşınmaz mal vardı. Bu sözleşme teminat gösterilerek, ikinci bir sözleşme yapıldı. Sonra ikinci sözleşme, başka tür akitlerle harmanlanıp üçüncü sözleşme yapıldı, sonra dördüncüsü ve bu türetme işlemi belki de yüz kere tekrar edildi. Böylece ortaya kimsenin hesap bile edemeyeceği büyüklükte bir "türev ürünler stoku" çıktı. Toplam stokun 120 trilyon dolara vardığı söyleniyor. Böyle söylenince vatandaş bunu 120 trilyon dolar para battı diye anlıyor. Çok huzursuz oluyor.

    * * *

    Dünya’nın bütün sersem kurnazları bir araya gelse böyle bir serveti yüz yılda batıramaz. Reel olmayan ekonomide işlemler genelde "toplamı sıfır olan" oyunlardır. Birinin kárı, çoğunlukla diğerinin zararıdır. Reel zarar, esas olarak reel sektörden doğar. Buradan bankalara yansır. Soru: Türevi 120 trilyon dolar eden denklemin "entegrali" ne? Kaç paralık birincil işlem yapılmış? Teminatlarının değer kaybından oluşan zarar ne? Bende bu sorunun hazır bir cevabı yok. Birlikte bulmaya çalışalım. ABD’de de bir milyon ipotekli ev satılıkmış. Tanesi 500 bin dolar olsa, 500 milyar dolar eder. Başka batık kredileri de ekleyelim, taş çatlasın birinci işlemlerin toplamı 700 milyar doları geçmez. Teminatların değeri % 40 düşmüş olsa, kredilerin teminatsız bakiyesi 280 milyar dolar eder. Bu da, bırakın tüm Dünya’yı ABD için bile altından kalkılamayacak bir yük değildir.

    Son Söz: Türev ürünlerin yarattığı sorunların türevi, sonsuzdur.
    23:17 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Kabusa Uyanmak

    Özel kesim borçları rüyalara giriyor

    Şükrü Kızılot
    Hürriyet, 29.10.2008
    NASIL girmesin ki.. Sadece borcu olan firmaların değil, bu borçla ilgili teminat mektubu veren bankaların da rüyalarına giriyor.
    Yurtdışına çıkacak ve tekrar geri dönmeyecek dövizler ve 2008 yılında cari açığın yüzde 60’ının "dış borçlanma" ile karşılanması bakımından ülkeyi ilgilendiriyor. Bu arada, alacaklı firmaların ve teminat mektubu veren bankaların da "acaba ödenmez mi?" diye rüyalarına giriyor.

    Özetle, bu sevimsiz görüntü önümüzdeki günlerde, daha sık rüyalara gireceğe benziyor.

    DIŞ BORÇLAR VE ÖZEL KESİM

    Hazine’nin açıklanmış olan son verilerine göre, Türkiye’nin dış borçları, tabloda gösterilmiştir.

    Tablonun incelenmesinden de fark edileceği gibi;

    2008 yılının Haziran ayı itibariyle, Türkiye’nin toplam dış borcu, 284 milyar dolar.

    Dış borçların 191 milyar doları yani yüzde 67’si, özel sektöre ait.

    2002’de 43 milyar dolar olan özel sektör borcu, yaklaşık yüzde 350 artarak, 191 milyar dolara ulaşmış durumda.

    Özel sektörün, 191 milyar dolarlık borcunun, farklı vade yapısı var. Vadesi bir yıldan az borcu, 48 milyar dolar. Bu arada Devlet, 2009’da bütçeden önümüzdeki 6 yılın en yüksek dış borç ödemesini (11.6 milyar dolar olarak) yapacak. Öte yandan, yaşanan küresel kriz nedeniyle, dış borç bulmak bundan sonra ciddi sorun olacağı için, özel sektörün vadesi bir yıldan az olan borcunu kapatması veya yeniden borçlanma suretiyle, borçların çevrilmesi çok zor gözüküyor. Bir taraftan durgunlukla daha az para kazanan şirketler diğer taraftan daha yüksek kurdan borç ödemek zorunda kalacaklar. Bu arada, dış borç gözüken tutarın bir kısmının Türkiye’deki firmaların yurtdışındaki paraları olduğu da ayrı bir gerçek.

    Olaya bütünüyle baktığımızda, 1994’te kamu kesimini, 2001’de bankacılık kesimini etkileyen kriz, şimdi de reel sektörü olumsuz etkileyeceğe benziyor.

    CARİ AÇIK VE DIŞ BORÇLAR

    Daha önce de yazdık. Cari açık 2002’den bu yana sürekli artıyor ve tüm uyarılara rağmen ciddi bir önlem de alınmıyor. 2002’de 0,6 milyar dolar olan "cari açık", 2008’de 52 milyar dolara yaklaşacağa benziyor. Sadece 2008 yılı cari açığı, 1923-2002 dönemi yani 80 yıllık cari açık toplamı olan 43 milyar doların üzerinde. DPT’nin raporuna göre, 2009 yılı cari açığının da 50,4 milyar olması bekleniyor.

    Türkiye açısından, özel sektörün aldığı dış borçlar, cari açığın kapatılmasında, çok önemli bir kaynak oldu. Yukarıda da belirttik, 2008 verilerine göre, cari açığın yüzde 60’ı dış borçlanma yoluyla gelen dövizlerle kapatıldı.

    Yıllardır, Türkiye’nin döviz açığına kaynak olan; sıcak para, doğrudan yabancı sermaye girişi durdu. Dış borçlanma da durma noktasında.

    Peki... Ne olacak?

    Yüksek düzeyde cari açığı olan ve bunun finansmanı için sermaye girişlerine ihtiyacı olan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, ciddi risk altındalar. Yurtdışındaki dövizlerin Türkiye’ye getirilmesi, kısa süreli bir nefes aldırabilir ama onun da başarı şansı, çıkacak yasanın kapsamına bağlı. Sonuçta dağ fare de doğurabilir.

       TÜRKİYE’NİN TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (MİLYAR DOLAR)

     

    2002

    2003

    2004

    2005

    2006

    2007

    2008

    DIŞ BORÇ STOKU

    129,6

    144,1

    160,6

    168,5

    205,3

    247,1

    284,4

    - Kamu Sektörü

    64,5

    70,8

    75,7

    70,4

    71,6

    73,4

    77,6

    - TCMB

    22,0

    24,4

    21,4

    15,4

    15,7

    15,8

    16,2

    - Özel Sektör

    43,1

    48,9

    63,6

    82,6

    118,0

    157,9

    190,6

    ·   Kısa Vadeli (1 Yıla kadar)

    13,9

    18,8

    26,8

    32,2

    36,0

    37,3

    47,8

    ·   Uzun Vadeli (1 Yıldan fazla)

    29,2

    30,1

    36,8

    50,4

    81,8

    120,5

    142,7

    TCMB BRÜT DÖVİZ REZERVLERİ

    26,8

    33,6

    36,0

    50,5

    60,9

    73,3

    75,9

    Kaynak: TCMB (www.tcmb.gov.tr) ve Hazine Müsteşarlığı (www.hazine.gov.tr)

    Not: 2008 Dış Borç Stoku ve TCMB Brüt Döviz Rezervleri Haziran ayı itibariyledir.

     
     
    23:07 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Ümük Sıkılır ve Darbe Afiyetle Yenir

    IMF‘li de IMF’siz de bu dönemde yatırım olmaz

    Güngör Uras
    Milliyet, 29.10.2008

     

    Başbakan Sayın R. T. Erdoğan dün Pakistan Başbakanı ile yaptığı basın toplantısında bir soru üzerine, “IMF’ye ümüğümüzü sıktırmayız” söylemini sürdürdü.
    Sayın R. T. Erdoğan diyor ki, “Bu dönemde yatırım yapmak zorundayız. Bu dönemde yatırım yapacağız ki, istihdam konusunda sıkıntı yaşamayalım.” Ve devam ediyor. “IMF, Türkiye’yi baskı altına sokmaya kalkarsa, yatırım yapmamızı önlerse, biz yolumuza IMF’siz devam etmek zorunda kalırız.”
    Sayın R. T. Erdoğan’ın bu konularda yanlış veya eksik bilgilendirildiği anlaşılıyor. Çünkü Türkiye’nin şu dönemde IMF’li de IMF’siz de yatırım yapması mümkün değildir.
    İçinde bulunduğumuz tabloda (1) Yatırım yapacak YTL kaynağımız yok. (2) Yatırım için başvurabileceğimiz yabancı kaynak (döviz kredisi ) yok.
    Sayın R. T. Erdoğan, IMF’nin (1) Büyümeyi yavaşlatın, (2) Vergiyi artırın, (3) Fonlara para ayırmayın,(4) Bütçeyi denk tutun taleplerinin kabul edilemeyeceğini söylüyor.
    Sayın R. T. Erdoğan’ın bu konularda da yanlış ve eksik bilgilendirildiği anlaşılıyor. Çünkü Türkiye’nin şu dönemde IMF’li de IMF’siz de bu konularda “istediği gibi hareket etmesi” mümkün değil.

    Üretim artacak ki büyüyelim
    -  Ekonominin büyümesi üretime bağlıdır. İç ve dış talep olmazsa üretim artmaz. Ekonomi büyümez. Küresel kriz, dış piyasaları daralttı. Dışarıdaki krizin içeriye yansıması iç talebi daralttı. Buna ek olarak döviz fiyatlarındaki artış, kredi maliyetinin yükselmesi, kredi teminindeki güçlükler üreticileri yaraladı. İşte bu nedenlerle kısa dönemde üretim artmayacak. Tersine, azalacak. Bunun sonucunda (maalesef) hızlı büyüme imkânını bulamayacağız.
    -  Ekonomi yavaşlarsa devlet vergi geliri toplamakta zorlanır. Vergi geliri azalırken, bütçe harcamaları artırılırsa, hükümet aradaki farkı kapatmak için yüksek faizlerle borçlanmak zorunda kalır. Bu zorunluluk ülkede faiz oranlarının tırmanışa geçmesine, zaten yaralı durumda olan ekonominin kan kaybetmesine yol açar.
    İşte bu nedenle, şu kritik dönemde, bütçeye ek yükler getirmemek gerekir. Örneğin vergi afları, örneğin seçim harcamaları, örneğin bütçeden beslenen fonlar, bütçeye ek yük getirir.
    -  Eğer hükümet, bütçe harcamalarında kısıntı yapmaz, “bol kepçe harcama hedefi”ni gerçekleştirirse, ek vergiler gündeme gelir. 

    IMF ile anlaşmak zorundayız
    Sayın R. T. Erdoğan’ın “cari açık” konusunda da yanlış veya eksik bilgilendirildiği anlaşılıyor. Türkiye gibi bir ülke yılda 50 milyar dolar cari açıkla (döviz açığı) yoluna IMF’siz devam edemez.
    Yoluna IMF’siz devam etme niyeti veya kararı olan ülke önce “cari açığını kapatır”. Biz ise bugünlere cari açığı büyüterek geldik.
    Bugüne kadar “cari açığın ne kötü bir şey olduğunu anlatmaya çalışanlar” felaket tellalı olarak azarlandı. Aşırı değerli YTL’nin (ucuz döviz) üretimi nasıl caydırdığını, ithalatı nasıl azdırdığını, ülke ekonomisini nasıl kırılgan hale getirdiğini yazanlarla alay edildi.
    Karadenizli vatandaşın mezar taşında yazıldığı gibi “İyiyiz, iyiyiz diyordunuz... Öyleyse size n’oldu?” Şimdi “hesaplaşma zamanı değil”. Durumu kurtarmak zamanı.
    Durumu kurtarmak için önce döviz trafiğini düzenlemeliyiz. Kısa sürede ise IMF desteği olmadan bu trafiği düzenlememiz güç görünüyor. O nedenle, yakında hükümetin IMF ile masaya oturduğunu ve Sayın R. T. Erdoğan’ın “ümük sıkmak” diye adlandırdığı şartları kabul etmek zorunda kaldığını göreceğiz.

    guras@milliyet.com.tr

    14:45 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Karınca Kış Uykusunda

     

    Ekonomi nasıl gidiyor? Şu ana kadar her şey yolunda

    Metin Münir
    Milliyet, 29.10.2008

     

    Diplomasi hiçbir şey söylemeden önce, iki defa düşünme sanatıdır, diye okudum bir yerde geçen gün.
    Eğer bu doğruysa, politika da hiçbir şey söylemeden önce hiç düşünmeme sanatı olmalı.
    Ankara’da yıllarca politikacıların boş laflarını dinlemekten bıktığım için ekonomi muhabirliğine geçmeye karar verdim. Daha elle tutulur, daha olumlu, daha ilginç bir konuyla uğraşmak için.
    Ne yazık ki bu geçiş beni kurtarmadı. Çünkü Türkiye gibi merkezden yönetilen, otokratik ülkelerde ekonomi, politikanın tutsağıdır. Ekonominin nasıl gideceğini görmek için önce politikaya bakmak gerekir. Onun için politikacılardan kurtuluş yok.
    İşte Başbakanımızın IMF ile ilgili sözleri:
    “Böyle bir kriz döneminde IMF’nin isteklerine boyun eğerek yarınımızı karanlığa sokamayız. Mesele bu. Ülkenin Başbakan’ı olarak şunu söylüyorum, bizim böyle bir dönemdeki büyüme hızımızı göze alarak bizimle bir esneklik çerçevesinde anlaşmaya varırsanız, eyvallah, oturur imzalarız. Yoksa ‘fırsatı bulduk, ümüğünü sıkalım’. Kusura bakmayın, bedeli ne olursa olsun buna da fırsat vermeyiz.”
    IMF pizzacı gibidir. Çağrılmadan gelmez. Elinde paket kapınıza dayanması için ona telefon etmeniz gerekir.
    “Sana geliyorum, canım dehşetli ümük sıkmak çekiyor” demek IMF’nin âdeti değildir. Hep hükümetler ona gider. İyi yönetilmedikleri için ekonomileri kayalara oturma tehlikesiyle karşı karşıya olan ülkelerin hükümetleri. Bunlar onları batmaktan kurtarsın diye IMF’ye giderler. IMF de onların ümüklerini sıkmaz. “Batmamak için şunu şunu şunu yapmalısınız” der. Ama IMF büyücü değildir. Önerileri bazen çalışır, bazen çalışmaz. Onun için bazen kurtulursunuz, bazen daha beter batarsınız.

    Artık sonbahar...
    Aslında bunları bizim hükümetlerden iyi bilen yoktur çünkü onlar sevgili TC’mizi IMF’nin en kıdemli ve sadık müşterisi yaptı.
    Hiç gitmeyin IMF’ye hocam, niye gidiyorsunuz?
    Bedeli ne olursa olsun gitmek zorunda olduğunuz için. Uluslararası piyasalarda yaz iken şarkı söylediniz. Artık sonbahar. Arkasından uzun bir kış var. Açlıktan ölmemek için karıncadan yem istemek durumundasınız.
    Gene de Başbakan’a haksızlık etmeyelim. Türkiye bu krizi en az zararla atlatan ülkelerden biri olacak, diyor. Şu ana kadar haksız olduğunu söyleyemeyiz.
    Ama.
    Adamın biri kendini gökdelenden aşağı atmış. Yarı yolda cam silen biriyle karşılaşmış. “Nasıl gidiyor?” diye sormuş silici. Adam “Şu ana kadar her şey yolunda” demiş.

    mmunir@milliyet.com.tr

    13:45 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月28日

    Açlık Tsunamisi

    Geçen Hafta ‘İlginç’ Bir Şey Oldu

    Ergin Yıldızoğlu
    (Cumhuriyet 27.10.2008)

    Geçen hafta borsalarda yine panik vardı. Dow Jones köpüğün başladığı günlerdeki 7000 düzeyine doğru yoluna devam etti. New York Borsası’nın gelecek işlemleri bir süre için durduruldu. Dünya deniz ticaretini ölçen, bu yüzen ekonomik büyümenin geleceğine ilişkin çok önemli bir gösterge olarak kabul edilen Baltık Dry Index’in 14 haftadır sürdürdüğü gerileme geçen haftanın sonunda, yüzde 90’a ulaştı. Bloomberg bu konuyla ilgili haberini “En büyük köpük küreselleşmeymiş” başlığıyla verdi. IMF’nin dünya ekonomisi için gelecek yıl yüzde 1.9’luk büyüme öngörüsü, resesyon sınırı olarak kabul edilen yüzde 2.5’in çok altındaydı. Hafta sonu yapılan zirvede, Avrupa ve Asya liderleri birlikte, dünya bankacılık kurallarının, daha yakın bir denetime olanak verecek biçimde yeniden düzenlenmesini istediklerini açıkladılar. Ama, “ilginç bir şey oldu” derken bunların hiçbirini kastetmiyorum.

    Meğerse ideolojiymiş!

    Bence geçen haftanın en ilginç olayı, eski ABD Merkez Bankası Başkanı Alan Greenspan’ın mali piyasaların yanı sıra, serbest piyasa dogmasının da erimekte olduğunu gösteren itiraflarıydı.

    Yıllardır ne zaman “neo liberalizmi” eleştirsek, bu böyle devam etmez, “hışt hışt geliyor” diyerek uyarmaya çalışsak, ekonomist taklidi yapan televoleciler görüşlerimizi hep ideolojik olmakla suçladılar. Yani objektif değildik, gerçekleri değil kötü niyetlerimizi dile getiriyorduk.

    Perşembe günü, bu taklitçilerin, “guru”su, Maestro dedikleri adam, Alan Greenspan, ABD meclis komisyonuna ifade verirken ağzından baklayı çıkardı. Efendim, meğerse, herkesin bir ideolojisi varmış. Ama bir farkla... Kriz göstermiş ki Maestro’nun 40 yıldır izlediği neoliberal ideolojide vahim bir hata varmış; gerçekliğe uymuyormuş.

    O taklitçilerin, şimdi yüzlerinin kızarmasını tabii ki beklemiyorum. Ama, sanırım artık ben “Maestro” sayesinde geceleri, sağdan sola dönüp, kendi kendime “Biz çok mu ideolojiğiz?” türünden sorular sormadan, rahatlıkla uyuyabileceğim.

    ‘Şok geçirdim, inanamıyorum’

    “Maestro”, krizin şiddeti karşısında gözlerine inanamıyor, şok geçiriyormuş. Komisyon Başkanı, “Yani, ideolojiniz yanlıştı mı demek istiyorsunuz” diye soruyor. Maestro önce, “kültürel çalışmalar” disiplininden bir sayfa ödünç alırcasına, herkesin bir ideolojisi olduğuna ilişkin kısa bir söylev çektikten sonra (yani, geçmişte eleştirilere kulaklarımı kapadım diye bana ideolojik deyip durmayın), “tam da bu yüzden şok içindeyim, 40 yıldır işlediğini sandığım model meğerse hatalıymış” diyor.

    Komisyon başkanı üsteliyor, “Yani dünya görüşüm yanlıştı mı demek istiyorsunuz?” Maestro, “Evet gerçekliğe uymuyorsa...” sonra başlıyor fırıldak gibi dönmeye, “Efendim bazen yüzde 60 doğrusunuzdur, o zaman yüzde 40 yanlışsınız demektir” falan filan... Demeye getiriyor ki, bankacıların açgözlü olacağını, piyasaların riskleri yanlış hesaplayacağını düşünememiş. Kim düşünememiş? Saçını Wall Street’de dökmüş biri... Geçenlerde aktarmıştık, kendisini riskler kontrolden çıkıyor diye uyaranları bezdirip istifaya zorlayan adam. Şimdi dönmüş 2005’te uyarmıştım diyor. Hadi canım sen de...

    Greenspan, konuşmasında, krizin gerçek nedenleri üzerine açıklayıcı bir bilgi de veremedi ama bazı çok önemli öngörülerde bulunmadı değil: İşsizliğin aniden artması engellenemeyecek, ev piyasaları dibe vurmaktan hâlâ çok uzak. Gelin biz Greenspan’ı, ona Maestro diyenleri vicdanlarıyla baş başa bırakıp, bu öngörüler üzerinden devam edelim.

    Kriz derinleşiyor, yoksulluk, açlık dalgası geliyor

    Ben artık mali piyasalardaki gelişmeleri adeta esneyerek okuyorum. Çünkü artık konu değişti. Piyasaların ayağı yere değdi. Değince de üzerinde durmaya çalıştıkları zeminin (“artı değerin” üretildiği yerin) hızla daralmakta, birilerinin uçuruma düşmekte olduğunun ayırdına vardılar. İşte bu yüzden artık piyasaların gözü, merkez bankalarının piyasaya bastığı trilyonlarda değil, büyüme, dış ticaret, şirket bilançoları, işsizlik gibi verilerde. Öyle ki, artık borsalar, bu veriler birazcık bile kötü gelse paniğe kapılıp düşmeye başlıyorlar. Bu koşullarda, Dow Jones, köpüğün başladığı noktaya 7000-7500 bandına kadar gerilerse şaşmayacağım. Bu bandın da altına düşerse, “1929’dan bu yana en büyük mali kriz” lafı da artık anlamını yitirecek.

    Kısacası, korkarak beklenen “fasit daire” oluştu. Kredi krizi üretici sektörleri vurdu. Üretici sektörlerdeki gerileme şimdi döndü, batık krediler, iflaslar üzerinden mali piyasaları vuruyor. Böylece krizin merkez üssü, gelişmiş ülkelerde işsizlik hızla artıyor. Kredi daralırken talep hızla geriliyor. Dükkânlar, fabrikalar kapanıyor, kapasite fazlası oluşuyor, işsizlik artıyor. Birikmiş servet, krediyle sürdürülen refah yok oluyor. Bunların sonucu yoksulluk ve giderek yayılan bir açlık dalgası olacak, hem de bu kez, yalnızca azgelişmiş ülkelerde değil...

    Daha kriz etkileri görülmeden önce dünyanın 120 kentinde yapılmış bir araştırma, ABD’nin en büyük kentlerindeki gelir dağılımı eşitsizliklerinin, Kenya, Fildişi Kıyısı gibi yoksul ülkelerin başkentlerindeki eşitsizlik düzeyine ulaştığını ortaya koyuyordu (The Guardian 23/10/08). Bu eşitsizlik, ekonominin sözde büyük bir büyüme sergilediği dönemde oluşmuş. Şimdi işsizlik artışı, insanların evlerini, emeklilik fonlarını kaybetmeye başlamasının yanı sıra, belediye kaynaklarının önemli bölümünün borsalarda buhar olmuş olmasının da etkisiyle, yoksulluğun etkilerini hafifletecek kurumlar da zayıflıyorlar. Eğer maliye politikaları ile yeni kaynaklar harekete geçirilip iş olanakları yaratılmazsa, büyük kentlerin, giderek artan bölümlerinin yaşanmaz hale gelmesi kaçınılmaz.

    Ve gelişmekte olan ülkeler

    Ama, hamdolsun kriz bizi vurmayacak, hatta fırsat yaratacağız. Zaten sosyal güvenlik sistemimiz, kamu hizmetlerimiz de gelişmiş ülkelere parmak ısırtacak düzeyde. Gıda tedariki konusunda da zaten kendi kendimize yeterliyiz. Bu nedenlerle bizim açımızdan korkacak bir şey yok. Ama kredi krizi gelişmekte olan ülkelere giden kaynakları hızla daralttı. Risk primleri de artıyor. İhracat pazarları daraldı, emtia fiyatları düştü. Dış kaynağa çok daha yüksek faiz ödemek zorunda kalacak olan gelişmekte olan ülkeler, ihracat gelirlerinin de erimesine şahit olacaklar. Bu yüzden, bu ülkelerde, büyümeyi, tüketici talebini hatta en temel sağlık ve gıda tedarikini finanse etmek giderek daha da zorlaşacak.

    Üstelik bu zorluklar geçen yılın, bu yıl etkileri hâlâ hissedilen gıda krizi üzerine geliyor. Birleşmiş Milletler’in Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Direktörü Jacques Diouf, mali krizden dolayı gelişmekte olan ülkelere yönelik yardımların da bu yıldan itibaren gerileyerek, sorunları daha da ağırlaştırmasından endişe ediyor. Gıda fiyatlarında gerilemeler, üreticiyi, fiyatları düşen ürünlerden uzaklaştırarak yeni bir gıda krizi dalgasını yaratması da bekleniyor. Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, “Gelişmiş ülkelerdeki insanlar mali kriz üzerinde odaklandıklarından yoksul ülkelerde gelişmekte olan bir insani kriz gözlerden kaçıyor” diyor. Hamdolsun bizde durum farklı!

    http://erginyildizoglu.blogspot.com 

    ergin.yildizoglu@gmail.com

    19:12 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    El-Darbeli

    IMF ve 'ümük'

    Seyfettin Gürsel
    Referans, 28.10.2008
    Başbakan Erdoğan'ın partisinin Altındağ İlçe Kongresi'nde IMF'ye yönelik sert çıkışı en az iki bakımdan büyük talihsizlik. Büyük talihsizlik, çünkü mevcut koşullarda beklentileri daha da olumsuzlaştıracak. Sayın Başbakan adeta yangına körükle gidiyor. Ama daha vahimi IMF'ye yaklaşımı popülist ve temelsiz. IMF'yi Türkiye'nin üye olduğu ve gerektiğinde işbirliği yapılan bir uluslararası kuruluş olarak değil, Türkiye'nin kötülüğünü isteyen bir odak gibi değerlendirmek, AKP iktidarının geçmişte uyguladığı başarılı ekonomik politikaları içselleştirmediğini gösterebileceği gibi, bundan sonra ekonomik istikrara öncelik vermeyen politikalar mı izlenecek sorusunu da haklı olarak gündeme getiriyor.
    Başbakan'ın inanılmaz değerlendirmelerini bir kez daha hatırlayalım: "Kriz döneminde kalkıp da IMF'nin isteklerine boyun eğerek yarınımızı karanlığa sokamayız... 'Fırsatı bulduk; gel hemen dayatalım, ümüğünü sıkalım' derlerse, kusura bakmayın, buna da biz fırsat vermeyiz, bedeli ne olursa olsun..." IMF, Türkiye'nin ümüğünü sıkmak için fırsat kollayan, üstelik de kriz döneminde, melun bir kuruluş sanki. Bir kere kriz döneminde IMF daha esnek olacaktır. Bunu da zaten gösteriyor. Ama benim anlamadığım IMF'nin yarınımızı nasıl karartacağı? AKP ilk iktidar dönemini IMF ile yapılmış olan stand-by anlaşması ile geçirdi. 22 Temmuz seçim başarısında bu anlaşmanın önemli bir payı olduğu inkâr edilemez. Bu dönemde IMF yarınımızı karartmadıysa, bundan sonra neden karartsın? Üstelik IMF'nin başkanlık koltuğuna sosyalist ve yeni Keynesçi bir başkan oturmuşken!
    Başbakan'ın talihsiz çıkışı, küresel krizin Türkiye ekonomisini giderek daha fazla sarsıyor olmasına rağmen IMF ile anlaşmanın neden bu kadar geciktiğini de açıklıyor. IMF ile hükümet arasında bir anlaşmazlık olduğu ilk kez dolaylı da olsa, bizzat Başbakan tarafından itiraf edilmiş oldu. Peki hangi konuda anlaşılamıyor? Doğrusu tam anlamış değilim. Gelin beraber Başbakan'ın söyleminin satır aralarından ipuçları yakalamaya çalışalım.
    Başbakan ekonomiden sorumlu bakanlara şu talimatı verdiğini söylüyor: "IMF yetkililerine şunu söyleyeceksiniz: Bizim büyüme hızımız, bütçe düzenlememiz bütün bunlarda eğer bizimle bir esneklik çerçevesi içerisinde anlaşmaya varırsanız, eyvallah oturur imzalarız..." Anlaşmazlığın 2009 bütçesi ile ilgili olduğu anlaşılıyor. İyi de IMF neye itiraz ediyor olabilir? Bütçe açığı hedefi yüzde 1,4'ten 1,2'ye düşürülmüş durumda. İç talep daralırken küresel enflasyon da düşerken maliye politikasını sıkılaştırmanın saçma olduğunu daha önce birkaç kez yazdım. IMF'nin "daha sıkılaştırın" dediğini sanmıyorum.
    Buna karşılık 2009 bütçesinin sanal bir bütçe olduğu belli oldu. Büyüme yüzde 4 olarak tahmin edilmiş. Enflasyon, hedefe uygun olarak yüzde 7,5. Nominal artış yüzde 12 eder. Ama vergi gelirlerinin yüzde 15, vergilerin GSYH içindeki payının da 0.6 puan artacağı kabul ediliyor. Büyüme yüzde 4 bile olsa, -ki şahsen şimdilik yüzde 2 civarı olabilir diye düşünüyorum- IMF daha iyimser yüzde 3 olur diyor, bu ortamda vergi yükünü reel olarak artıramazsınız. Üstelik aflar, ertelemeler konuşuluyor. Ya enflasyon tutmayacak, ki Başbakan'ın kur şokunu hafife alan yaklaşımı bunu ima ediyor ya da harcamalar kısıl(a)mayacağından, uygulamada öngörülenden çok daha büyük bir bütçe açığı ortaya çıkacak.
    IMF'nin bütçenin gerçekçi olmayan varsayımlarına itiraz etmesi ve rakamların yeniden oluşturulmasını talep ediyor olması kuvvetle muhtemeldir. Eğer böyle ise IMF'nin ısrarı Türkiye'nin geleceğini karartmak anlamına mı gelir? Ekonomi yönetimi konuya bir an önce açıklık getirmelidir. Yoksa ipin ucu kaçmak üzeredir. IMF ile tam olarak hangi konuda anlaşılamıyor? Anlaşma olmazsa nasıl bir çıpa oluşturulması düşünülüyor? 2009'da öngörülen vergi gelirleri hedefinin tutturulması hangi politikalarla mümkün olacak? Bu sorular yanıt bekliyor.
    10:06 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    El-Ümüklü

    Ekonominin ümüklüsü...

    Bekir Coşkun
    Hürriyet, 28.10.2008
    BEN size söyleyeyim:

    Başbakan; iyi bir atlı spor binicisi, iyi bir hızlı tren makinisti, iyi bir şiir okuyucusudur.

    Aynı zamanda; iyi bir aile planlamacısı, iyi bir Mercedes camı test uzmanı, iyi bir anayasa hukukçusu, iyi bir demokrat, iyi bir gemi küçültme tasarımcısıdır.

    Artı; iyi bir yabancı dil hatibi, iyi bir tesettür tasarımcısı, iyi bir hortum tesisatçısıdır...

    *

    Ve iyi bir ekonomist...

    İşte; IMF ile yeni bir anlaşma aşamasında "Ümüğümü sıkmazlarla anlaşırız" demesi karşısında, IMF heyetindekiler Türkçe-İngilizce sözlüklere koşmuşlardır.

    Bakmışlardır "ümük" ne?..

    Hani "kemer", "yorgan" gibi kavramları Türkler ekonomiye soktuklarına göre, sormuşlardır:

    "Bu ümük, cari açık, bütçe, arz-talep gibi bir şey mi?.."

    *

    Başbakan    ’ın böyle şart-şurt koşması, sadece yerel seçimler öncesi daha bol miktarda (ailelere nakdi yardım gibi, çocuk paraları gibi, kömür gibi, zamların ertelenmesi gibi) avanta dağıtmasına izin verilmesi için...

    IMF bu tür avantalara, savurmalara hep karşı çıkmıştı.

    Oysa aynı zamanda iyi bir ekonomist olan Başbakan biliyor ki; bu millete beleş bir şeyler vererek, avanta dağıtarak sittin sene orada öyle oturmak olası.

    Yerel seçimlere şurda az kaldı.

    Sıkılmamış ümük lazım.

    IMF’den izin istiyor.

    O kadar...

    *

    Yoksa altı yıldır tümüyle Türk ekonomisini IMF’nin yönetimine bırakan bir iktidar, şimdi neden IMF’yi istememeye başlasın?..

    Bir Başbakan’ın, uluslararası bir ekonomik kuruluşa "ümüğünün sıkılmaması" şartını koşması bile, Türk ekonomisinin ümüğünün elin-álemin elinde kaldığının itirafı değilse ne?

    Bence telaşlanmayın.

    Yakında IMF ile arka salonlarda imzayı basıp, sorunsuz uzlaştıklarını göreceksiniz.

    Ümük uzatarak.

    Aynı zamanda iyi bir devlet adamıdır çünkü...
    8:58 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Zurnadan Jipler

    GM Dropped Further Below Investment Grade by Moody's

    By Greg Bensinger

    The Bloomberg, Oct 27 2008

    General Motors Corp.'s rating on $43 billion in debt was dropped one grade further below investment status by Moody's Investors Service for the second time in about two months because of mounting concern over access to cash.

    Moody's now rates the largest U.S. carmaker's debt Caa2, or eight grades below investment quality, down from Caa1. The debt has a negative outlook, meaning it could be downgraded again.

    ``GM could face a cash shortfall by mid 2009,'' analysts at Moody's, including Michael Mulvaney, said in a statement. ``To cover any potential shortfall, GM would need some form of externally generated cash,'' including U.S. government loans, asset sales or a merger or alliance.

    Chief Executive Officer Rick Wagoner plans to boost liquidity by at least $15 billion over the next 14 months through asset sales, job cuts and borrowing. The automaker has lost almost $70 billion since 2004 as U.S. sales have plunged.

    ``Since the formulation of that plan there has been further significant erosion in key underlying assumptions,'' Moody's said. ``Capital market conditions severely limit the likelihood that GM will be able to sell assets or raise new capital.''

    GM is seeking to sell its Hummer sport-utility vehicle division, a plant in France and its ACDelco parts unit.

    Industrywide auto sales in the U.S. may fall to 13 million units next year, Moody's said. That compares with an annual average of 16.8 million this decade through 2007. Rod Lache, an analyst at Deutsche Bank, said U.S. sales may fall to their lowest in 15 years.

    GMAC Review

    U.S. deliveries have dropped 13 percent this year, including an 18 percent plunge in purchases of GM vehicles. The automaker hasn't posted an annual profit since 2004 or a sales gain in its home market since 1999.

    Moody's also said it's reviewing GM's partly owned GMAC LLC financing business for a downgrade from its non-investment grade B3 status because of the impact of declining sales on the Detroit-based company.

    GM fell 50 cents, or 8.4 percent, to $5.45 at 4:15 p.m. in New York Stock Exchange composite trading. The shares lost 78 percent this year, the biggest drop among the 30-company Dow Jones Industrial Average.

    GM's 8.375 percent note due July 2033 rose 0.5 cent to 26 cents on the dollar, yielding 32.18 percent, according to Trace, the bond-price reporting system of the Financial Industry Regulatory Authority.

    To contact the reporter on this story: Greg Bensinger in New York at gbensinger1@bloomberg.net

    0:15 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Organizations
    10月27日

    Sistem Göçmüş

    Greenspan'den itiraflar...

    Mehmet Uğur CİVELEK
    Dünya, 27.10.2008

    Temsilciler Meclisi Düzenleme ve Reform Komitesi'nin özel oturumunda krizle ilgili soruları yanıtlayan ve açıklamalarda bulunan, ABD Merkez Bankası eski Başkanı Alan Greenspan'in değerlendirmeleri, ne olup bittiğini anlamak açısından özel bir önem taşıyor: 40 yıldır inandığı sistemin çökmesi onu şoke etmiş, bankaların kendilerini finansal krizden koruyabileceğine inanmakta hata yapmış. Küresel krizin, serbest ekonominin işleyişindeki önemli bir defoyu ortaya çıkardığını söylemiş ve hissedarların çıkarlarını düşünmek zorunda olan bankaların üstlendikleri riskleri doğru analiz edemediklerini, yüksek riskli işlemlerin yanlış fiyatlandırılmasının krizi hazırladığını söylemiş. Piyasa rekabeti ve serbest piyasa ekonomisinde temel taş kırılmasının nasıl olduğunu hâlâ tam anlayamadığını eklemiş!..

    Yukarıda kısmen özetlemeye çalıştığımız eski FED Başkanı'nın değerlendirmeleri çok önemli itiraflar olarak dikkate alınacaktır. Fakat şahsen, dile getirilen kanaatlerin yeni olmadığını düşünüyorum! Eğer haklı isem neden bu kanaatlerin daha önce ifade edilmediği ve soruların çöküşe kadar büyümesine izin verildiği sorusunun yanıt aranması gereken öncelikli konulardan biri olduğunda ısrar ediyorum. Ancak öncelikle itiraflar yeni yapılmış olsa da gündeme düşen görüşlerin yeni olmadığını kanıtlamam gerekli.

    Alan Greenspan finans sektöründe uzun süre çalışmış, yatırım bankacılığı deneyimi oldukça yüksek, 1988-2006 arasında 18 yıl boyunca kimsenin ulaşamadığı bilgileri elinde tutarak yalnız ABD değil, dünya ekonomisinin de yönlendirilmesinde FED Başkanı olarak çok önemli sorumluluklar taşımış biri. 19 Ekim 1987 tarihinde yaşanan ve Kara Pazartesi olarak bilinen büyük sarsıntı sonrasında göreve başladı; göreve başladığı ilk günden itibaren hiçbir şey normal olmadı, serbest piyasa mekanizması etkin çalışmadı ve temel varsayımlardaki hatalar, sorunların büyümesi ve geleceğe ipotek koymasında belirleyici oldu. Asıl önemlisi, sorun çözmek yerine sorunlarla birlikte yaşayarak günü kurtarmak yönündeki eğilimlerin sürdürülebilir olmadığını en iyi bilen kişilerdendi. İtiraflar ise görevi bıraktığı 2006 yılından sonra taksit taksit  gelmeye başladı ve bugünkü düzeyine ulaştı.

    Resmi ekonomik veriler öyle demese bile ABD ekonomisi 1987 yılındaki kara pazartesi sonrasında durgunluğa girdi, yoksulluk sınırının altında yaşayanların sayısı anormal düzeyde arttı ve dış konkonktür desteğinin de yardımı ile büyüme ancak 1992 yılında harekete geçti. Kara Pazartesi'nin sebebi sermaye piyasalarındaki aşırı iyimser spekülasyon dalgasının aşırıya kaçmış ve balon yapmış olması idi ve ciddi bir patlama yaşanmış hem ABD hem dünya ekonomisi yüksek şiddette sarsılmıştı. Aynı dönemde Üçüncü Dünya ülkelerinin ödemekte zorlandığı borçları ciddi bir sorundu ve uluslararası ticaret hacminin daralmaya başlaması sistemik riski artırmıştı. Greenspan'ın göreve başladığı dönemdeki tablo bu idi. Serbest piyasa etkin çalışamıyordu, küreselleşme dalgasının rekabet koşulları üzerindeki etkisinin sorunları muhtemelen artıracağı biliniyordu.

    Berlin Duvarı'nın yıkılması ile portföy yatırımlarının devreye girerek dünya ekonomisini hareketlendirmesi ve 1991 Körfez krizi ile 1992 AB krizi, ABD'de büyümenin yeniden başlamasına yardım etti. Greenspan ise ABD'de patlayan sermaye piyasası balonunu onarıp yeniden şişirmek dışında bir seçeneği olmadığını görüp bu konu üstüne yoğunlaşmış, para politikasını düzenli olarak gevşetmek durumunda kalmıştı. Ayrıca daha sık tekrarlanan yeni dünya düzeni arayışının, mevcut düzenin kendi ürettiği sorunları çözemeyeceği varsayımına dayalı olduğunu görebilmek için FED Başkanı olmak da gerekmiyordu!..

    1994 yılı Şubat ayında ise aşırı ısınan ABD ekonomisini frenlemek ve fiyat istikrarını korumak için kısa vadeli faizleri yükselterek para politikasını sıkılaştırmaya başladığında ortalık karıştı. Körfez krizi sırasında olduğu gibi sermaye piyasaları satış baskısı altında kaldı ve o yıl dünya bankacılık sistemi ciddi kayıplara boyun eğmek durumunda kaldı. Para politikasının daha da sıkılaştırılmasına mali sektörü daha fazla yıpratmamak için son verildi. Fakat ekonomide fren patlamıştı, para politikası ise faydadan çok zarar üretiyordu; monetarist yaklaşım iflas etmişti. Para politikasında şeffaflık azalmalı, yapılamayacak sözler verilmemeliydi! Çaresiz doların güçlenmesini sağlamak ve bu yolla enflasyonu kontrol etmeyi amaçlayan, sürdürülebilir olmadığı ve küresel sorunları ağırlaştıracağı bilinen bir yola girildi. Bu yaklaşım Asya krizini tetikledi ve deflasyonist bir dalga dünya ekonomisini sarstı; her şeyin değeri düşüyor bilançolar yıpranıyor, korku güvenli liman olarak bilinen ABD'ye yönelimi artırıyordu. 1996'da hisse senedi piyasalarının pahalı olduğunu söyleyip sözel müdahale ile yeni balon oluşumunu engellemeye çalışan fakat başaramayan Greenspan, Asya krizi sonrasında hem sustu hem de kontrolü iyice kaybetti: Artık küresel sorunlar onları yönetmeye başlamıştı.

    Asya ve Rusya krizleri sonrasında deflasyonist kriz yayılır iken devreye sokulan deniz aşırı operasyona ABD ekonomisi için felaket olacağı gerekçesi ile itiraz eden Hazine Sekreteri Rubin istifa ettiğinde, Greenspan ne yapıyor ve ne düşünüyordu acaba? Veya 2000 yılında petrol fiyatı 38 dolara çıkıp patlatılan NASDAQ balonu ekonomiyi durgunlaştırdığında, şişmesini önleyemediği finansal balon için neler konuşuldu ve neler yapıldı? Süratle faiz düşürmek ve bir daha sıkılaştırmamak üzere para politikasını gevşetmek ve balon bekçiliği yapmak dışında hiçbir şey yapılmadı... 11 Eylül 2001'deki terör saldırısı ise tüm finansal ilkelerin tüketilmesini, ve kimsenin almak istemediği riskleri sistemin üstlenmesini gerektirdi; cari açık bütçe açığı, tasarruf açığı gibi değişkenler tümüyle kontrolsüz dalgalanmaya bırakıldı. Bilançolardaki olumsuzluğu gizlemek ve risk alma iştahını artırmak için yeni ürünler geliştirildi, şeffaflık azaltıldı; beklentiler yolu ile piyasaları manipüle etmek dışında bir seçenek kalmamıştı. Menkul balonunun yanına gayrimenkul balonu da eklendi, ağırlaşan sorunlar sahipsiz kaldı. Artık ülkelerini tüketen mali sistem, hem FED hem de Greenspan'ı yönetmeye başlamıştı...

    Evet Greenspan neden daha açık konuşmuyor, bu tavrı ile ABD'nin hangi çıkarlarını veya kimleri korumaya çalışıyor. Bugünkü değerlendirmeleri malumun ilanı, ama büyük gerçekleri hâlâ kendisine saklıyor... Eğer o kurumun başında olup da tüm yaşananlara rağmen serbest piyasa ve bankalar konusundaki kanaati gerçekten yeni değişti ise bu kez zeka düzeninin Mr. Bush'ta daha düşük olduğunu varsaymak gerekecek ki bu da kimseyi ikna edemeyecek.

    Her neyse yine de ciddi bir itiraf var. Sistem çöktü!.. Belli ki günü kurtarmak artık imkansız ve fatura edecek olanları psikolojik olarak hazırlamak gerekiyor!..

    10:47 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Padişahın Eşek Kulakları

    Blogger.com Kapatıldı
    Diyarbakır mahkemesinin verdiği karar ile, engellenen siteler kervanına Blogger.com'da katıldı. Blogspot.com uzantılı tüm adresler engellenmiş oldu.
    Murat Yıldız
    Computerworld, 24.10.2008
     
    Dünyanın en büyük blog servisi olan ve blogspot.com adresi ile hizmet veren Blogger.com, Diyarbakır mahkemesinin aldığı bir karar ile Türkiye'den erişime kapatıldı.

    Diğer tüm engellemelerde olduğu gibi, mahkemenin almış olduğu bu kararın gerekçesi de açıklanmadı. Ancak daha önceden engellenen sitelerden bilindiği gibi, genelde bir kullanıcının yapmış olduğu illegal eylem, tüm sistemin engellenmesi ile sonuçlanabiliyor. Türkiye'de de birçok kullanıcısı bulunan Blogger.com'un sahibi, yine engellenen Youtube ile aynı firma olan Google.

    Blogger.com Hakkında
    Blogger.com, Pyra Labs tarafından geliştirilip Google tarafından satın alınan, İnternet'teki ilk blog servis sağlayıcısıdır. En çok ziyaret edilen ilk on web sitesinden birisidir. Üye sayısı'nın 2 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir. Günde 18 milyon civarında 'tık'lanmaktadır. Türkçe dahil onlarca dil desteği ile birlikte hizmet vermektedir.
    9:22 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Life
    10月26日

    Delalet ve Cehalet

    Erhan Göksel

    Oda TV, 23.10.2008

    “Şimdi Türkiye, vahim sonuçlara gebe. Bir kere dünya, herkes, Türkiye de dünyadaki küresel sermayenin lideri Amerika ve bir iki Avrupa ülkesi bazı kararlar alacak, bizi de kurtaracak, dünya ekonomisi kurtulacak, bizi de kurtaracaklar bekleyişi içine girdiler. Maalesef başta hükümet ve Türk burjuvası var. Artık herkesin, kendi başının çaresine bakacağı bir döneme giriliyor. Hiç kimsenin kendi evinde yangın varken, başka tarafı düşünecek hali yok. Bir kere Türk ekonomisi son derece, İngilizce tabirle fragile kırılgan. Anormal derecede büyük bir cari açığı var, gayri safi milli hasılaya oranı 7.3. Hatta daha da yüksek. Büyük bir ticaret açığı var. Ülkede bu cari açığı kapatmak için astronomik oranda yurtdışından gelen sıcak paraya faiz ödüyoruz. Dünya ölçeğinin iki katı. Artık bu ödediğimiz rakamların tekrar iki katına çıkması çok muhtemeldir. Merkez Bankası, bu krizi yönetemiyor. Hükümet zaten anlamıyor. Merkez Bankası da Kemal Derviş'in 2001 yılında durdurduğu döviz depo ihalesini açmakla büyük bir hata işledi. Yabancıların yurt dışına gitmesini finanse eder hale geldik ve bugün de limitleri iki katına çıkartmış döviz işlemlerini bankalar arasında. Hükümet bankaların batmasından korktuğu için, Merkez Bankası böyle iki ucu keskin kılıcın üzerinde yürüyor. Bu önlemleri almasa Türkiye’de bankalar batacak. Öbür taraftan bu önlemleri almak demek; yurtdışına gitmeye karar vermiş olan sıcak paranın döviz talebine, Türk lirasından dövize dönerken; dövizin aşırı pahalılaşacağına yol açacağı için yabancılar da hareket edemiyorlardı. Şimdi biz yabancılara döviz satarak, bir anlamda döviz ne kadar yükselirse yükselsin daha da yüksekten işlem görmesini önlüyoruz. Kısa sürede Türkiye’deki Merkez Bankası’nın bütün dövizleri de dâhil eriyecektir. Bundan sonra yeni borçlanma yapamayacaktır. Özel ve bankacılık sektörünün maliyetleri çok artacaktır. Türkiye hiçbir konuda kredi bulamayacaktır. Yurtdışında iş yapan müteahhitler banka mektubu bulamayacaktır. Bu bir finans kriziydi. Ekonomik kriz henüz başlamadı. Finans demek kapitalizmde; üretim sektörünü destekleyen sermaye demektir. Kapitalizm üretim demektir. Kapitalizmin damarları içinde akan kan sermayedir kısa tabiriyle. Şimdi çok ciddi biçimde kan tablosunda problem vardır. Bu, organizmanın yaşamasını engelleyecek bir şeydir. Bir iki ay sonra Türkiye’de, herkesin reel sektör dediği ‘üretim anormal bir darbe yiyecektir. Asıl ekonomik kriz o zaman gelecektir. Büyük işsizlik dalgaları, büyük üretimlerin daralması, fabrikaların kapanması ve deflasyon dediğimiz, mallar satılamadığı için fiyatları düştüğü ama maliyetler düşmediği için negatif başlayacaktır ve bu, Türkiye’deki üretim sektörünü ortadan kaldıracaktır. Bu, bütün dünya için geçerli, bizim için iki kat daha geçerli. Böyle bir noktada, önümüzdeki yerel seçimlere, nisana kadar ben dolar 2 YTL olur diye beklerken; bu 2,5 YTL’yi bile çok rahatlıkla aşabilecek döviz trendine gidiyor. Bana sorarsanız Merkez Bankası bugün doları 2 YTL yaparak piyasaları rahatlatmalı, yurt dışına döviz çıkışına da engel olması gerekirdi. Tam tersini yapıyorlar. Euro / Dolar paritesi, bir yıldır bas bas bağırıyorum size de üç kere açıklamada bulundum, geçen sene ben Ocak 2008’de dolar / euro paritesi 1.60’ken; 1.30’lara inecek diyordum dün 1.25’i gördü. Bu gidişle, dolar / euro paritesi 1’e doğru gidiyor. Bizim, Türkiye’nin ekonomisiyle uğraşanların anlayamadıkları şey şu; dünyada Amerika’nın ekonomisi çökerken nasıl oluyor da dolar değer kazanıyor? Bu da ayrı bir ders konusu. Derslerini çalışması gerekir. Kimsenin Türkiye’de derslerini çalıştığı yok. Benim en büyük endişem, bu kadar büyük bir ekonomik krizin bas bas bağırarak geliyor olmasına işte ‘hamdolsun bize dokunmaz, hamdolsun teğet geçecek’ diyen hükümet, olup bittiğini anlamadığı ve üzerinden atılan kurşunları görmekten aciz olduğu için maalesef birkaç ay içinde Türk ekonomisi, tam anlamıyla duvara çakılacaktır. Bunu söylemekten de hicap duyuyorum ama yapacak bir şey yok. Çok acil önlemler alınması gerekir. Cari açık dâhil her türlü önlemi almaları lazım. Bunları alamayacaklarına eminim. Özel sektörün adeta batmasına göz yumuyor veya bir hesaplaşma içinde diye de düşünüyorum hükümeti. Özel sektörün borçları hükümeti ilgilendirmiyor şeklinde davranılıyor. Hâlbuki özel sektör, artık Türkiye’de her şey özelleştirildi ve devlet sektöründe devletin ekonomideki payı çok küçüldüğü için, Türkiye ekonomisi demek, hükümetin sorumluluk aldığı % 75 zaten özel sektörün alanı. Özel sektörü anlamıyorlarsa; delalet ve cehalet içindeler. Ama anlıyorlar da önlem almıyorlarsa özel sektörün batışına, ben bunda kasıt ararım. Türkiye’deki sermaye yapısını değiştirmeyi hedefliyor hükümet diye düşünüyorum. Düşünüyorum dediğim varsayıyorum. Bu tabi tehlikeli bir varsayım ve inşallah yanılıyorumdur. Bugün medyada, Merkez Bankası döviz satsın türünden bir yığın yazı var. Merkez Bankası döviz sattığı zaman yurtdışına çıkmaya çalışan yabancıların kolay yoldan döviz bulmasına yol açar. Eğer Merkez Bankası bugün ani bir kararla, doları 2 YTL gibi bir rakama endekslerse, bazen bir kural olarak yapabilir bunu. Böyle bir noktada yabancıların yurtdışına çıkışı zorlaşır. Türkiye’deki 130 milyar dolarlık yabancı çıkışını yavaşlatmıyor. Bunların kesin olarak çıkacağı ortadadır. Ama yavaş çıkışı ekonomide az hata yaratır. Eğer hızlı çıkarsa tıpkı deniz kenarına gittiğinizde tatlı tatlı gelen dalgaları düşünün, o dalgalar ayağınızı ıslatırken, geri çekilirken bütün çakıl taşı kumu toplar. Şu anda paralar Türkiye’den çekilirken; ani bir çekiş yaptıkları an deniz dalgaları gibi Türkiye’deki ekonominin bütün fazlalıkları yani bütün ekonomik üretimi toplayarak götürür. Bu çok büyük bir faciadır. Ne yazık ki Türkiye’deki ekonomiyle uğraşan pek çok köşe yazarı, pek çok ekonomist Türkiye’nin değil, yabancıların menfaatlerini korumaktadır. Yabancılar ellerinde basma tulumba gibi kendileri döviz alırken Türk halkının döviz satması talebini yaratmak istiyorlar ki dolar yeteri kadar yükselmeden kendileri ucuz fiyattan döviz alabilsinler. Merkez Bankası da bizzat buna çanak tutuyor. Merkez Bankası ve hükümet cehaletten yapıyorsa bu işi söyleyecek bir şeyim yok. Ama eğer işin içinde başka bir şey varsa Türkiye’ye ihanet ediyorlar.”

    15:49 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy

    Aman Battı Yaman Battı

    Güney Kore’ye, Brezilya’ya, Rusya’ya bakalım, halimize yanalım

    Osman Ulagay
    Milliyet, 26.0.2008

     

    Küresel finansal sistemi çöküşün eşiğine getiren kasırganın  ‘Yükselen Pazar’ (YP) ülkelerini nasıl vurduğunu daha iyi anlayabilmek için önce tabloda yer alan rakamlara bir göz atalım. Bu tabloda yer alan veriler, kısaca “BRIC” ülkeleri diye anılan Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin ile Güney Kore’ye ait.
    Çin, büyük cari işlemler fazlasıyla, dış yükümlülüklerinin dört katına yaklaşan dış varlıklarıyla ve dolara karşı değerlenen parasıyla diğerlerinden farklı bir konumda. Güney Kore ve Brezilya’da ise cari işlem açığı çok büyük değil, döviz rezervleri hayli güçlü ama buna karşın bu ülkelerin paraları dolara karşı ciddi boyutlarda değer kaybına uğramış. Ciddi boyutta cari işlemler fazlası veren ve döviz rezervi 540 milyar doları bulan Rusya’nın da hisse senedi borsasında büyük bir düşüş yaşadığını ve parasının değer kaybına uğradığını biliyoruz.         

    Güney Kore örneği
    Söz konusu ülkelerden Güney Kore, 970 milyar dolarlık, hayli gelişmiş bir ekonomiye sahip. 1997’deki Asya krizi sırasında IMF’den destek alarak toparlanan Güney Kore banka sistemini geliştirdi ve ekonomisini yeniden büyüme rayına oturttu. Ancak küresel finansal krizin şimdi gelinen aşamasında, para çıkışı için hedef alınan ülkelerden biri haline gelmekten kurtulamadı. Borsası bu yıl % 47’nin üzerinde değer kaybetti, parasının değer kaybı son günlerde % 35’e dayandı. İnşaat sektörüne 6 milyar dolarlık destek veren Güney Kore banka sistemine 30 milyar dolarlık bir destek sağladı, ayrıca dış borç yükümlülüklerini karşılamak üzere 100 milyar dolarlık garanti verdi.
    Tüm bu önlemlerin sistemi ayakta tutmaya yetip yetmeyeceği ise bilinmiyor çünkü Bloomberg yorumcusu William Pesek’in ifadesiyle önceki aşamada ABD’deki büyük yatırım bankalarını çökerken spekülatörler şimdi belli YP ülkelerini hedef seçmiş durumda. Türkiye de bu ülkeler arasındaysa Kore’ye bakıp kendi halimize yanabiliriz herhalde. Türkiye çok daha büyük dış açığıyla ve sınırlı döviz rezerviyle gerçekten zor zamanlar yaşayabilir.         


    Brezilya, Rusya, Kore ve Türkiye gibi ülkelerden sermaye çıkışı hızlandı
    Krizin yeni kurbanı ‘Yükselen Pazarlar’
    Küresel finans sistemini uçurumun kenarına getiren krizi önlemek için sisteme pompalanan trilyonlarca dolar ve verilen devlet güvenceleri de şu ana kadar umulan sonucu vermedi, alınan tüm önlemlere karşın güven krizi aşılamadı. ABD ve Avrupa borsalarındaki düşüşlerin dibi bulunamazken krizin etki alanına giren kurumların ve ülkelerin sayısı artmaya devam etti.
    İflas bayrağını çeken ABD’nin dev yatırım bankalarından sonra hedef haline gelen mevduat bankaları devlet desteğiyle ayakta dururken bu kez “Hedge” fonları hedef haline geldi. Büyük ölçüde para çekilişi talebiyle karşılaşan “Hedge” fonları, zararına da olsa varlıklarını likide etmek zorunda kaldı ve üç ayda 180 milyar dolarlık zarar yazdı. 

    ‘Hedge’ fon kurbanları
    Getirisi yüksek olan “Yükselen Pazar” (YP) kâğıtlarını da elden çıkarmak zorunda kalan “Hedge” fonlarının satışları, ilk aşamada krizden daha az etkileneceği düşünülen Brezilya, Rusya, Güney Kore gibi YP ülkelerini ve daha sonra da Türkiye’yi krizin kurbanları arasına kattı. Söz konusu ülkelerin, yabancı alımlarının da katkısıyla yükselmiş olan borsalarında büyük düşüşler yaşandı, yoğun sermaye girişleri sayesinde değer kazanmış olan para birimleri hızla değer kaybetmeye başladı.
    Dünya ekonomisinin hızlı büyüme rayına oturduğu 2002-2007 döneminde YP diye nitelenen ülkelere akan özel sermayenin miktarı rekor düzeyde arttı. Nomura International’nın analisti Serhan Çevik’in derlediği verilere göre 1990’lı yıllarda YP ülkelerine akan özel sermayenin yıllık ortalaması 247 milyar dolarken 1997 Asya Krizi sonrasında ciddi biçimde azalan sermaye girişleri 2002’den sonra tam anlamıyla patladı. 2002-2007 döneminde YP ülkelerine toplam 4.3 trilyon dolarlık özel yabancı sermaye girişi olurken yalnızca 2007 yılındaki sermaye girişi 1.3 trilyon dolara yaklaştı.
    Bu sermaye girişlerinden pay alabilen ülkelerde, yatırımların ve ekonomik büyümenin önemli ölçüde arttığı, birçok büyük projenin finanse edilebildiği bir dönem yaşandı. Bunun sonucunda, söz konusu ülkelerin dünya ekonomisindeki payları arttı ve bu ülkelerdeki hızlı büyümenin süreceği, ABD’den Avrupa’ya yayılması beklenen ekonomik yavaşlamanın etkilerini hafifleteceği umuldu.
    Ancak küresel finansal sistemdeki karşılıklı etkileşimin çok yaygın olması, YP ülkelerinin de ABD’de başlayan krizin etki alanına girmesine yol açtı. Sistemdeki güven bunalımı YP ülkelerine yönelik sermaye hareketlerini de etkiledi. Nomura’nın tahminine göre YP ülkelerine toplam özel sermaye girişinde en az % 35’lik bir gerileme olacak. Bu arada bazı YP ülkelerinde sermaye çıkışlarının girişlerden daha fazla olması da olası.

    Türkiye zarar görür mü?
    Küresel ekonomideki yavaşlamanın öncelikle ihracata bağımlı ekonomilere sahip olan YP ülkeleri ile petrol ve diğer temel madde fiyatlarındaki düşüşten olumsuz etkilenecek YP ülkelerini vurması beklenebilir. Ancak petrol ve temel madde ihracatçısı ülkelerin, fiyatların yüksek olduğu dönemde biriktirmiş olduğu büyük döviz rezervleri onlara bir manevra alanı sağlıyor. Türkiye gibi yüksek dışı açığı (cari açığı) bulunan, buna karşılık döviz rezervi sınırlı olan ülkeler ise her an yeni bir spekülatif hareketin hedefi haline gelebilir. Türkiye şu anda böyle bir tehditle karşı karşıya.
    Sermaye çıkışları nedeniyle zor duruma düşen YP ülkelerinde yaşanabilecek olumsuz etkileri en aza indirmek için başrol IMF’ye (Uluslararası Para Fonu) verilmiş durumda. IMF’nin de, söz konusu ülkeleri fazla zora sokmadan onlara destek sağlama eğiliminde olduğu anlaşılıyor. Türkiye’de AKP hükümeti IMF ile anlaşmaya fazla hevesli görünmüyor ama şartların daha da ağırlaştığı bir noktaya gelinmesi halinde başka seçeneği kalmayabilir. Irak’ın ABD tarafından işgali öncesinde ABD’den alınması beklenen parasal desteğe umut bağlayarak IMF ile anlaşmayı savsaklayan AKP hükümetinin ABD desteği suya düşünce nasıl dört elle IMF’ye sarıldığını hatırlayanlar bu olasılığı göz ardı edemiyor. 

    IMF’den trilyon dolarlık destek mi?
    Kriz ortamında küresel ekonomiyi ayakta tutması beklenen ‘Yükselen Pazar’ (YP) ülkelerinin de krizin kurbanları arasına katılması, krizi tetikleyen zengin ülkelerde kaygı yarattı. Batı’nın zengin ülkeleri kendi yarattıkları krizin YP ülkelerini vurması halinde küresel ekonomiyi canlandırmanın daha zor olacağını bildikleri için telaşta. Hızlı sermaye kaçışının söz konusu ülkelerde ekonomik çöküşe yol açmaması için bu ülkelere acil destek sağlama görevi, bir süreden beri işsiz ve işlevsiz kalmaktan yakınan IMF’ye verildi. IMF’nin 250 milyar dolar dolayında kullanılabilir kaynağı bulunduğu biliniyor. Bu kaynağın yeterli olmaması halinde IMF bünyesinde 1 trilyon dolarlık bir destek fonu oluşturulabileceğini ileri sürenler de var.
    Şu ana kadar IMF’den destek almak için başvuran ve görüşmelere başlayan Beyaz Rusya, Ukrayna, Macaristan ve İzlanda’ya Pakistan ve Letonya’da eklendi. Dünkü New York Times’ın haberine göre IMF desteğine ihtiyaç duyması beklenen ülkeler arasında Romanya, Bulgaristan, Estonya ve Litvanya gibi ülkelerin yanı sıra, Türkiye, Rusya ve Güney Afrika gibi ülkelerin de adı geçiyor.

    oulagay@milliyet.com.tr

    10:23 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月25日

    TL Niye Taklalarda

    Dolar neden yükseliyor?

    Metin Münir
    Milliyet, 25.10.2008

     

    Son yıllarda dünyada dolar cinsinden krediler (borçlanmalar) muazzam miktarda arttı. ABD kaynaklı finans krizi dünyanın birçok ülkesinde likidite, yani nakit, darlığı yarattı. Bu, dolara olan talebi artırdı ve değerinin yükselmesine neden oldu.
    Bu olgu özellikle yüksek dış borç sahibi, petrol gibi emtiaların ithalatçısı olan azgelişmiş ülkeleri sıkıştırıyor.
    Türkiye bu ülkelerden biridir. Dolar bu nedenle Türkiye’de hızla yükseliyor.
    Türkiye kalkınmakta olan ülkeler arasında, Rusya ve Çin’i saymayacak olursak, en çok kısa vadeli borca sahip ülkedir. Kalkınmakta olan ülkeler arasında rezervlerine göre borcu en yüksek olan ülkedir. İthalatının ihracatını karşılama yeteneği en düşük ülkelerden biridir. Türkiye riskli bir ülke olarak algılandığı için yatırımlar dolara çevriliyor, ülkeden kaçıyor.

    Dolara ihtiyaç var
    Türkiye’nin, hem kamu hem de özel sektör olarak çok dolara ihtiyacı var. Bunu temin etme şansı az. Bu ikisinin uyuşmazlığı doların yükselmesine neden oluyor.
    Türkiye’nin dış borcu 288 milyar dolardır. Bunun yüzde 96’sı dolar cinsindedir. Kısa vadeli borç toplamı 116 milyar dolardır.
    Türkiye’nin rezervleri, yani Merkez Bankası’nın hesabında bulunan döviz miktarı, 76 milyar dolardır.  Borcun rezervlere oranı yüzde 153’tür. Bu oran IMF veya AB ile mali destek görüşmeleri içinde olan Macaristan’da yüzde 129, Ukrayna’da yüzde 90’dır.
    Merkez Bankası dün dövizin yükselişine gem vurmak için her gün açık artırmayla 50 milyon dolar satacağını açıkladı. Geçmiş deneyimlerden biliyoruz. Küçük olduğu için bu aktivitenin doların değeri üzerinde yapacağı etki marjinal olacaktır. 

    Ebediyen yükselemez
    Kısa vadeli borç ödemeleri yüksek olan kalkınmakta olan ülkeler dolar borçlanmak ve dolar karşılığında varlık satmaya kuvvet verip döviz elde etmek zorundadırlar.
    Dolar ebediyen yükselemez. Yükselişi ne zaman duracak? Kalkınmakta olan borçlu ülkeler temerrüde düştüklerinde, yani “Ben bu borçları ödeyemiyorum, ödemeyi durduruyorum arkadaş” dediklerinde. Ya da Uluslararası Para Fonu (IMF) veya Avrupa Yatırım Bankası gibi kaynaklardan destek aldıklarında.
    Türkiye’nin önündeki en gerçekçi ve belki de tek seçenek IMF ile anlaşma yapıp fonun kaynaklarından yararlanmaktır. Çünkü Türkiye’de hükümetler kendileri reçete yazmaya muktedir değildirler? En iyi bildikleri iş, dış örgütler tarafından yazılan reçetelerle ekonomiyi yürütmektir.
    Bol şans Türkiye! İhtiyacın var.

    mmunir@milliyet.com.tr

    21:03 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月24日

    Okkalı Tsunami

    Financial crisis 'like a tsunami'

    BBC, Oct 23, 2008 

      

    Alan Greenspan says financial crisis is 'like a tsunami'

    Former Federal Reserve chairman Alan Greenspan has called the recent turmoil in the global financial markets a "once in a century credit tsunami".

    Speaking before Congress, Mr Greenspan, who stood down as Fed chairman in 2006, said the crisis had left him "in a state of shocked disbelief".

    He added that recovery in the US housing market was "many months" away.

    However critics said Mr Greenspan could have boosted regulation of the markets to help prevent the crisis.

    Regulation

    Mr Greenspan made the comments to the House of Representatives Committee on Oversight and Government Reform.

    The sickness afflicting the global financial economy has entered a new and worrying phase
    Robert Peston, BBC business editor

    Committee chairman Henry Waxman, a Democrat, suggested that Mr Greenspan had added to the problem by rejecting calls for the Fed to regulate the sub-prime sector and some complex, risky financial products.

    "The list of regulatory mistakes and misjudgements is long," Mr Waxman said.

    "Our regulators became enablers rather than enforcers. Their trust in the wisdom of the markets was infinite," he added, saying that the mantra became "government regulation is wrong".

    One of the main criticisms against Mr Greenspan was that he left interest rates too low for too long, thereby fuelling the housing boom - which later turned out to be unsustainable.

    However the former bank boss said he had made a "partially" wrong decision in thinking that relying on banks to use their self-interest would be enough to protect shareholders and their equity.

    He acknowledged that his approach had had a "flaw" that had been shocking "because I'd been going for 40 years or more with very considerable evidence that it was working exceptionally well.''

    Government efforts

    Mr Greenspan's comments come as significant uncertainty remains in global markets, amid fears that key economies have already entered a recession.

    Some share markets and currencies have been especially volatile, prompting intervention by governments to prop up banks and boost the financial sector.

    Recent developments include:

    • Russia has moved to boost its currency in the wake of a sharp slide in oil prices and declines in foreign investments. In the past week gold and foreign reserves are down $15bn (£9.3bn)
    • French President Nicolas Sarkozy on Thursday mooted setting up a state-run investment fund to help protect national firms and aid small firms in difficulty
    • Sweden's central bank tried to boost its economy by cutting interest rates by half a percentage point to 3.75% and said it planned to make further cuts within six months
    • Hungary unexpectedly increased its interest rate by three percentage points to 11.5% on Wednesday in a bid to boost its currency, the forint

    Earlier, some Asian indexes saw sharp falls, as investors worried about the prospect of a global recession.

    South Korea's Kospi index was down 7.4%, its lowest close since July 2005, while Hong Kong's Hang Seng index was down 4.7%, at its lowest level since April 2005.

    However, after a volatile session, the London FTSE 100 index ended up 1.16%, while France's Cac 40 rose 0.38% and Germany's Dax fell 1.13%.

    Taking flight

    South Korea is one of a number of countries that has recently seen a substantial withdrawal of capital as worried investors take their money out.

    The phenomenon, which is also affecting others nations including Hungary, Iceland and Pakistan, represents a new and worrying phase of the financial crisis according to the BBC's business editor Robert Peston.

    He says that we are seeing a massive flight of capital out of economies perceived to have been living beyond their means - either because they have a substantial reliance on foreign borrowings or because they are net importers of good and services, or both.

    0:12 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月23日

    Shut Down

    Roubini Says `Panic' May Force Market Shutdown

    By Alexis Xydias and Camilla Hall

    The Bloomberg, Oct 23, 2008

    Hundreds of hedge funds will fail and policy makers may need to shut financial markets for a week or more as the crisis forces investors to dump assets, New York University Professor Nouriel Roubini said.

    ``We've reached a situation of sheer panic,'' Roubini, who predicted the financial crisis in 2006, told a conference of hedge-fund managers in London today. ``There will be massive dumping of assets'' and ``hundreds of hedge funds are going to go bust,'' he said.

    Group of Seven policy makers have stopped short of market suspensions to stem the crisis after the U.S. pledged on Oct. 14 to invest about $125 billion in nine banks and the Federal Reserve led a global coordinated move to cut interest rates on Oct. 8. Emmanuel Roman, co-chief executive officer at GLG Partners Inc., said today that as many as 30 percent of hedge funds will close.

    ``Systemic risk has become bigger and bigger,'' Roubini said at the Hedge 2008 conference. ``We're seeing the beginning of a run on a big chunk of the hedge funds,'' and ``don't be surprised if policy makers need to close down markets for a week or two in coming days,'' he said.

    Roubini predicted in July 2006 that the U.S. would enter an economic recession. In February this year, he forecast a ``catastrophic'' financial meltdown that central bankers would fail to prevent, leading to the bankruptcy of large banks exposed to mortgages and a ``sharp drop'' in equities.

    Bear, Lehman

    The comments preceded the collapse of Bear Stearns & Cos. and Lehman Brothers Holdings Inc. as well as the government seizure of Freddie Mac and Fannie Mae. The Dow Jones Industrial Average, a benchmark for American equities, has lost 37 percent this year, including its biggest daily drop in more than twenty years on Oct. 15.

    The Dow average rose 2.5 percent to 8728.73 as of 10:55 a.m. today in New York.

    Italian Prime Minister Silvio Berlusconi roiled international markets on Oct. 10, first saying world leaders were discussing shutting down global financial exchanges, and then saying he didn't mean it.

    ``In a fairly Darwinian manner, many hedge funds will simply disappear,'' Roman said, speaking at the same event as Roubini.

    The hedge fund industry is stumbling through its worst year in two decades and posted its biggest monthly drop for a decade in September. Hedge funds are mostly private pools of capital whose managers participate substantially in the profits from their speculation on whether the price of assets will rise or fall.

    `Very Ugly'

    ``Things are getting very ugly also in the emerging markets,'' Roubini said. ``The usual saying is when the U.S. sneezes, the rest of the world catches a cold. Unfortunately, this time around the U.S. is not just sneezing, it has a severe case of chronic and persistent pneumonia. It's becoming a mess in emerging markets.''

    Developing nations' borrowing costs jumped to the highest in six years today as Belarus joined Hungary, Ukraine and Pakistan in seeking a bailout from the International Monetary Fund to help weather frozen money markets and a slump in commodities. Argentina risks defaulting for the second time this decade.

    ``There are about a dozen emerging markets that are now in severe financial trouble,'' Roubini said. ``Even a small country can have a systemic effect on the global economy,'' he added. ``There is not going to be enough IMF money to support them.''

    Roubini, a former senior adviser to the U.S. Treasury Department, earlier this month said that the world's biggest economy will suffer its worst recession in 40 years.

    ``This is the worst financial crisis in the U.S., Europe and now emerging markets that we've seen in a long time,'' Roubini said. ``Things will get much worse before they get better. I fear the worst is ahead of us.''

    To contact the reporters for this story: Alexis Xydias in London at axydias@bloomberg.net; Camilla Hall in London at chall24@bloomberg.net.

    18:34 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy
    10月22日

    A Matter of Days Away

    South Africa, Ukraine Are in Currency `Crisis,' Merrill Says

    By Garth Theunissen

    The Bloomberg, Oct 22, 2008

    South Africa's rand and the Ukrainian hryvnia have joined Iceland's krona in a ``currency crisis,'' while the Turkish lira and Hungarian forint may follow in ``a matter of days,'' according to Merrill Lynch & Co.

    ``We're in the midst of a severe deterioration in risk appetite,'' Benoit Anne, an emerging-market strategist at Merrill Lynch in London, said today in a telephone interview. ``Investors are cutting all exposure to emerging markets.''

    Iceland's krona has slumped 93 percent against the dollar since July 1 while the rand and hryvnia have lost more than 29 and 24 percent, respectively, according to data compiled by Bloomberg and Merrill. A currency crisis is defined as a drop of more than 25 percent since the beginning of the third quarter coupled with a pace of depreciation that would exceed the move in the 12 months to July 2008 by at least 10 percent, Merrill said in a note to clients today.

    The Hungarian forint and Turkish lira are ``on the brink of crisis'' and are the ``next official candidates'' in Europe, the Middle East and Africa, Merrill said. The forint has fallen more than 30 percent since the beginning of the third quarter, forcing Hungary's central bank to lift its main interest rate by 3 percentage points today. Turkey's lira has lost almost 26 percent over the same period.

    Israel's shekel, Russia's ruble and the Egyptian pound ``display a very moderate risk of currency crisis,'' Merrill said in the report. ``The shekel is the safest asset in Europe, the Middle East and Africa.''

    The shekel and the ruble have fallen 13 percent against the dollar since July 1. The Egyptian pound has lost 4.6 percent.

    To contact the reporter on this story: Garth Theunissen in Johannesburg gtheunissen@bloomberg.net

    21:33 | 添加评论 | 固定链接 | 写入日志 | Economy