'Ekonomik milliyetçilik' nedir

Yiğit Bulut

Referans, 27.03.2009 

Türkiye'de 5.000 gerçek-tüzel kişi dünya geneline yayılmış faiz alıcısına çalışıyor. Bizi bu adamlardan kurtaracak siyasetçilere ihtiyacımız var.

 

Ekonomik milliyetçilik, ülkeyi son kuruşuna kadar faiz çarkına kaptırmamak olabilir mi?

Ne dersiniz? Birlikte sorgulayalım.

Değerli dostlar, tarihimizde ne zaman faiz çarkından kurtulmaya kalksak, içeride uç noktalara varan olaylar oluyor. Dışarıdan da sağlam müdahale yok değil. 2001 Krizi'nde Türkiye borç sarmalından çıkmasın diye, uçağa konup gönderilen ve iner inmez "Türkiye için en önemli olay sürdürülebilir borç dinamiğidir" diyen Kemal Derwish'i hala unutmadık!

 

Kökü Osmanlı'ya dayanıyor

Neyse, tarih dökümanlarımdan derlediğim bazı notları sizlere aktarmak ve bazı notları size alıntılar halinde, araya bazı ekler de yaparak aktarmak istiyorum:

Sadrazam Mahmud Nedim Paşa daha iki gün önce, "Osmanlı Devleti faizleri yarıya mı indiriyor" sorusunu yönelten Reuters muhabirine, oruçlu ağzıyla yalan söylemek zorunda kaldı; "Bunların hepsi dedikodu." Bu demeç üzerine, Avrupa borsaları rahatladı. Osmanlı, son yıllarda aldığı borcu ancak borçla ödüyordu. Dış borcu 4.811 milyon franktı. Osmanlı Bankası ve Galata bankerlerine olan borcu ise 190 milyon franktı. Devlet hazinesi tamtakırdı. Moratoryum kaçınılmazdı.

Mahmud Nedim Paşa'nın konağında sabaha kadar süren tartışmalardan sonra karar alındı: Ana borç ve faizinin ancak yarısı ödenecekti. Yarısı için ise beş yıllık ve yüzde 5 faizli tahvil verecekti. Kararın dışarıya, borsaya sızmaması gerekiyordu. Toplantıya katılanlar Kuran-ı Kerim üzerine el basıp yemin ettiler.

 

Avrupa'da finans kapital

Bu noktada gelin biraz başa dönelim. Tanzimat süreciyle birlikte Osmanlı'nın devletçi ekonomisi yok edilirken, yabancı sermayenin önündeki tüm engeller kaldırıldı. İthal gümrükler yüzde 12'den yüzde 3'e düşürüldü. Osmanlı ucuz ithal mallar cenneti yapıldı. Osmanlı finans ihtiyacını İstanbul'daki bankerlerden karşılamaya başladı. Fakat zamanla bu banker ve sarrafların ekonomik gücü, hükümeti ve ekonomiyi finanse edemez duruma geldi.

Peki aynı dönemde Avrupa'da neler oluyordu?

Alıntılara devam edelim:

"Aynı dönemde Avrupa'da Sanayi Devrimi'nin ikinci aşaması finans kapitalin doğduğu süreç başladı. Halkın elinde finans, tasarruf fazlası vardı. Ve halkın parasını değerlendirecek aracı finans kurumları ortaya çıktı. Avrupalı aracı kurumların koşar adım geldikleri ülkelerin başında Osmanlı vardı. Osmanlı Hazine'si kısa vadeli borçlanmayla bile yüzde 22-24 gibi faizler veriyordu. Zenginleşmeye başlayan Avrupa orta sınıfı tasarrufları için kendi ülkelerindeki yüzde 3-4 gibi düşük faiz gelirleri yerine kuşkusuz Osmanlı piyasasını tercih etti. Borsa oyunlarıyla kolay para kazanma yollarının açılması üzerine birçok yabancı banker, simsar, kumarbaz Galata Borsası'na akın etti. Sonunda ne oldu? Sultan Abdülaziz askeri bir darbeyle koltuğundan indirildi. Tarih 30 Mayıs 1876'ydı. Ekonomik kararların alınmasının üzerinden daha 7 ay geçmişti."

 

Cumhuriyet dönemi

Bu notların detayları için Soner Yalçın'a teşekkür ediyor ve Cumhuriyet dönemine geçiyorum.

Değerli dostlarım, benzer uygulamalarla ilgili Cumhuriyet döneminden örnekler sıralayıp bu konuyu kapatalım: 1946 Başbakan Recep Peker, devalüasyon oranı yüzde 53, düşürüldü. 1958 Başbakan Adnan Menderes, devalüasyon yüzde 60, düşürüldü. Ağustos 1970 Başbakan Süleyman Demirel, devalüasyon oranı yüzde 40, düşürüldü. Ocak 1980 Başbakan Süleyman Demirel devalüasyon oranı yüzde 35, düşürüldü. Nisan 1994 Başbakan Tansu Çiller devalüasyon oranı yüzde 50, düşürüldü. Şubat 2001 Başbakan Bülent Ecevit devalüasyon oranı yüzde 50, düşürüldü. İlginçtir; bizim tarihimizde ağır ekonomik kararları alan hükümetlerin başına gelenler ile Sultan Abdülaziz'in başına gelenler benzerdi.

Değerli dostlar, bu satırlar sonrası daha fazla bir şey söylemeye gerek var mı? Türkiye, bu kapandan kurtulamadığı sürece, kalkınması, gelişmesi, kendi vatandaşının hakkını vermesi, mümkün değil.

En çarpıcı son tespit: Hepimiz 5.000 gerçek-tüzel, dünya geneline yayılmış faiz alıcısına çalışıyoruz. İyi çalışmalar! Var mı bizi bu adamlardan kurtaracak siyasetçimiz!!

Son soru: Seçime gidenlere ve mangalda kül bırakmayanlara soruyorum; yukarıdaki sistemi değiştirecek gücünüz-iradeniz-isteğiniz var mı?

Doların hakimiyeti bitiyor mu?

Seyfettin Gürsel 

Referans, 26.03.2009

Çin Merkez Bankası Başkanı Zhou Xiaochuan yeni bir uluslararası para sistemi talep eden açıklamasıyla bombayı patlattı. Bu, öyle bir bomba ki Başkan Zhou'nun önerisi kabul edildiği gün, küreselleşmenin yüzyılı olan 21. yüzyıl gerçek anlamda başlamış olacak. Çin, dolar egemenliğine son verecek bombanın fitilini ateşledi. "Artık dolar istemiyoruz" dedi. "Keynes'in 1944 yılında Bertton Woods'da savunduğu ama muzaffer ve mağrur Amerikalılara kabul ettiremediği fikre, 'dünya parası' (Bancor) fikrine geri dönmenin zamanıdır" dedi.

Çin ne istiyor? Gayet basit: "Dış ticaret fazlası ile büyüyen bir ekonomiyim, bundan da vazgeçmeye niyetim yok" diyor. Üretiyorum ama yemiyorum, yemediğimi de başta Amerikalılar olmak üzere dünyaya satıyorum, istihdamımı ve gelirlerimi artırıyorum. Bu büyüme modelim sürekli cari işlemler fazlası üretiyor, bu fazlayla da gidip neredeyse tek uluslararası rezerv para olan dolar cinsinden varlıklar satın alıyor, kasama istif ediyorum" diyor. "İstif ediyorum da ne oluyor? Helikopter Ben işleri çığırından çıkardı, durmadan dolar basıyor, Obama da bütçe deliğini genişlettikçe genişletiyor, bu doların sonu kötü, ben artık almayayım" diyor.

Tabii ki Başkan Zhou böyle demedi. Bu benim yaptığım özgün bir arka plan okuması. Ama işin özü budur. Çin ABD'nin küresel dengeleme planına karşı çıkıyor. ABD, dolar egemenliği devam etsin ancak Çin parasını dalgalanmaya bırakarak değerinin yeterince artmasına izin versin istiyor. Ayrıca Çin iç talebi desteklesin, sosyal devleti geliştirsin ve böylelikle dış ticaret fazlalarına son versin istiyor. Bu arada da Çin'in 2 trilyon dolarlık rezervlerinden bir bölümünü IMF'nin kullanımına vermesini, IMF de bu paralarla (dolarlarla) cari açık veren ekonomileri destekleyerek küresel talebe katkı yapmasını talep ediyor ABD.

Bu da hiç kuşkusuz temel küresel dengesizliği düzeltmenin bir yolu. Ancak çok zaman alacağı gibi, Çin'i bilmediği, dolayısıyla ürktüğü yeni bir ekonomik yapılanmaya zorluyor. Çin bildiği yoldan fazla sapmak istemiyor. Zaten kriz temel dengesizliği değiştirmedi. Çin yine dış ticaret fazlası veriyor. İhracat düştü ama ithalatı da düştü. Dolarlar cinsinden varlıkları istif etmeye devam ediyor ve bu varlıkların gelecekte büyük değer kayıplarına uğramasından endişe ediyor. Çin için önemli olan dolarla ifade edilen enerji ve emtia fiyatlarının istikrarlı olması. Yarın öbür gün kriz bitiğinde enerji ve emtia fiyatlarının çıldırmasından korkuyor.

Çin ad hoc bir dünya parası yaratılmasını istiyor. Bu paranın değerini, dünyanın önde gelen ekonomilerinin büyüklükleri ile ağırlıklandırılmış paralarının değerleri belirleyecek. Bu parayı yaratmanın kuralları olacak. Dünya ticaretinin ihtiyacı kadar arzı esnek tutulacak ama ulusal bir ekonominin (yani ABD'nin) ulusal ihtiyaçlarına göre de basılmayacak. Bu para IMF bünyesinde sınırlı kullanımı olan SDR'lerin (özel çekiliş hakları) kapsamı ve işlevi genişletilerek yaratılacak ve bu dünya parası adım adım doların uluslararası rezerv olarak yerini alacak.

Bu öneri hem teknik olarak uluslararası finans sisteminin istikrarını sağlamada daha etkili olacaktır hem de daha adil bir küresel ekonominin oluşmasına yardımcı olabilir. Ama ABD'nin hiç işine gelmez. Doların egemenliğinin son bulması demek, ABD'nin bütçe ve cari açıklarını kontrol altında tutmak zorunda kalması demektir. Askeri harcamalarını artırırken bu artışın tümüyle Amerikan vergi mükelleflerinin sırtına bineceğini kabul etmesi demektir. Kısacası, ABD'nin tek süper güç olmaktan çıkarak primus inter pares (eşitler arasında birinci) olmayı kabullenmesi demektir.

ABD direnecektir. Dünyanın 3 no'lu dolar rezervi sahibi olarak Rusya, Çin'i destekleyecektir. AB ekonomik olarak Çin'i destekler ama siyaseten ABD'yi de satmak istemeyebilir. Çin ağırlığını koymuştur. Buradan geri dönüş yoktur. Yeni düzen zaman alacaktır ama doların gün batımı da başlamıştır.

Koç 9 yılda 7’ye nasıl katlandı

M. Rauf Ateş

Hürriyet, 23.03.2009

Geçen hafta Koç Holding, 2008 yılına ilişkin rakamlarını açıkladı. Ciro yüzde 19 artışla 55.6 milyar TL’ye, kar ise 2 milyar TL’ye ulaştı.

Artışlar ve rakamlar, dünden bugüne bakınca fazla önemli değilmiş gibi görünüyor. Ancak, son 10 yıla bakınca, Koç Holding’in aldığı mesafe daha iyi ortaya çıkıyor. Hatta bu son 10 yılı Koç’un, ‘sınıf atlamak’ ile geçirdiğini söylemek yanlış olmaz.  

Uzun yıllardır Türk iş dünyasını, dolayısıyla Koç’un performansını izliyorum. Koç en büyük atağını 2000 yılından sonra gerçekleştirdi. Tablo, bu gerçeği açıkça gözler önüne seriyor. 2000 yılındaki 6.5 milyar dolarlık cirodan, 2008 yılında 43 milyar doların üzerine ulaşılmış. Neredeyse 7 katlık bir artış oranı yakalanmış. Bu gerçekten büyük bir başarı…

Koç Holding’in gösterdiği başarı onu son yıllarda Boston Consulting Group (BCG) tarafından düzenlenen ‘Meydan Okuyanlar’ (Global Challenger) adlı listeye de sokuyor.

Koç nasıl hızlı büyüyor?

Gelişmekte olan ülkelerdeki 100 büyük ve global olma yolundaki şirketi kapsayan listede, Brezilya, Çin, Hindistan ve Güney Afrika’dan çıkan gerçekten Lenovo, Haier, Tata, Cemex ve Lukoil gibi dev şirketler var.

Bu şirketlerin büyüme öykülerine bakıyorum. Hepsinin geçmişinde yerel ve global satın almalar var. Şirket başına 9.3 satın alma düşüyor. Önemli bölümü belli sektörlere odaklanmış durumdalar… Neredeyse hepsi önce kendi ülkelerinde büyümüş, ardından gelişmekte olanlara, sonra da gelişmiş ülke pazarlarına girmişler. Bazıları global marka olma yolunda da ilerliyorlar.

Bu özelliklerin tamamı Koç’ta da var. Satın alma, odaklanma ve dünya markası yaratma yolunda ilerliyor. Böyle giderse, dünyanın en büyük 100 şirketine giren ilk Türk şirketi de Koç olacak galiba…

Dolar ne zaman 2.50 TL olur

Ertuğ Yaşar

Referans, 23.03.2009

Sabah gazetesinin hem de birinci sayfasında "Hazinede Cinnet" başlığını görünce (kendimce) çok sevinmiştim. "Şuna bak. Sabah'taki arkadaşları boşuna "yandaş medya" diye suçluyorlar. Gördün mü bak; onlar da kamu maliyesindeki bozulmayı ne güzel bir başlıkla, hem de birinci sayfadan vermişler" diye düşündüm...

Meğerse yanılmışım. haber gerçekten de Hazine Müsteşarlığı'nda yaşanan bir cinnet cinayeti haberini anlatıyormuş! Yoksa şubat ayında yaşanan kamu bütçesinin muazzam açığı ile ilgisi yokmuş...

Yerel seçim gümbürtüsü ile karambole gelebilir; ama gecikmeli olarak açıklanan şubat ayı bütçe gerçekleşmeleri gerçekten de çok kötü sonuçları gözler önüne serdi. Geçen yıl bütçe yapılırken bütün yıl verilmesi planlanan kadar bütçe açığı (10.4 milyar TL), sadece iki ayda gerçekleşmişti.

Bütçede transfer harcamaları ve Belediye harcamaları çok artmış. Ama faiz giderlerinde de artış var (geçen yılın aynı aylarına göre faiz dışı giderler yüzde 29; faiz giderleri yüzde 52 artmış; toplam gider artışı da yüzde 35 olmuş).

Bütçe gelirleri ise hemen hemen hiç artmamış (artış oranı sadece yüzde 2,5). Vergi gelirleri ise düşmüş  (yüzde -5,8). Vergi gelirlerinin artmamasına sanırım hemen hiç kimse şaşırmamıştır. Ekonominin hızla daraldığı; dışalımın tam anlamı ile çakıldığı; tüketimin iyice küçüldüğü bir dönemde ne KDV, ne ÖTV, ne de hariçten alınan vergilerde artma zaten olamazdı; olmamış da.

Geçmiş oldu, bitti. Peki, şimdi ne olacak?

Gelecek pazartesi günü yerel seçimler de bitmiş olacak. Bu eğilim hala sürecek mi? Yoksa seçimlerden sonra ekonomi yönetiminde bir U dönüşü mü göreceğiz?

Gelecek pazartesi değilse de (çünkü o gün hâlâ seçim sonuçlarını konuşuyor oluruz) salı günü emin olun mutlaka IMF (Uluslararası Para Fonu) ile ilişkileri konuşuyor olacağız. Türkiye'nin kamu maliyesini bu kadar bozduğu bir dönemde gündeme gelecek ilk konu, IMF ile bir anlaşmanın yapılıp yapılmayacağı olacaktır.

Biz burada basite indirgenmiş bir senaryo yazdık. Bizce Adalet ve Kalkınma Partisi Hükümeti, IMF ile hemen anlaşacaktır (seçim sonuçlarına göre bu öngörümüz değişebilir. Örneğin AKP, Türkiye genelinde yüzde 45'e yakın ya da üzerinde oy alırsa, IMF ile anlaşma yapmakta hızlı davranmaz. Ama oy oranı yüzde 35'lere yakın olursa anlaşma hemen yapılır!)

IMF anlaşmasının ilk reçetesi, bozulan kamu maliyesi dengesinin toparlanması olacaktır. Yani harcama kısıntısı ve ardından da ek gelir arayışı. Harcamalarda kısıntı yapılarak kamu maliyesinin yeniden dengeye oturabileceğini pek sanmıyorum. Ya da bu süreç çok yavaş olur; IMF de bunu kabul etmez. O zaman salınacak ek vergiler kaçınılmaz olur. Yani IMF ile anlaşmanın ilk bedeli, "ümüğümüzün bu kere gerçekten hem de sıkıcana sıkılması" olacaktır!

Eğer ekonomik büyüme olağan sayılarda olsa idi, vergi artışı belki sindirilebilirdi. Ama ekonominin yüzde 5 dolayında küçülmesi beklenen bir yılda vergi gelirleri artışının nasıl sağlanacağını sanırım hepimiz merak ile izleyeceğiz.

Yani?

Yanisi şu ki, IMF ile anlaşma olduğu gün, örneğin geçen hafta otomotiv, beyaz eşya ve konut sektörü için sağlanan vergi indirimleri bizce hemen geri alınacaktır. Türk maliyesinin seçimden sonra 1 lira bile gelir/vergi kaybına tahammülü olmayacaktır. Zaten IMF de (eğer anlaşma olursa) buna izin vermeyecektir.

E tabi bir de diğer olasılık var. "Padişahımız efendimizin" (!) kendine çok güvenip bir kere daha "IMF ile anlaşma falan yok. Biz ümüğümüzü sıktırmayız" demesi...

Bizce düşük bir olasılık; ama eğer bu olasılık gerçekleşirse, o zaman doların kısa zaman içinde (üç ay!) 2.50 liraya yürüdüğünü görürüz. Çünkü ya öyle ya da böyle vergi toplamak gerekiyor. Öyle toplayamazlarsa o zaman böyle toplarlar ve bütçeyi dengelerler...

Bizden uyarması! 

 

 

Marmara deprem alarmı veriyor

BALIKESİR'in Bandırma ilçesinde toplantıya katılan İstanbul Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü'nde görevli Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu, son iki gün içinde Marmara Denizi'nde meydana gelen 2.8 ve 3.7 büyüklüğündeki depremleri değerlendirdi. Gündoğdu, "Deprem beklediğimiz fayın gergin olduğu gözüküyor. Fay hattında hareketlilik son bir ay içinde artmaya başladı. Bu hareketlilik dikkate değer bir gelişme. Marmara Denizi alarm veriyor." dedi.

Bandırma'da bulunan 911 Arama ve Kurtarma Derneği'nin davetlisi olarak Bandırma İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Mezunlar Kulübü'nün düzenlediği Kariyer Festivali Konferansı için ilçeye gelen İstanbul Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü'nde görevli Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu son iki gün içinde Marmara Denizi'nde meydana gelen 2.8 ve 3.7 büyüklüğündeki depremleri değerlendirdi. Marmara Denizi'nde iki gün içinde yaşanan hareketliliğin sıra dışı bir hareketlilik olduğunu ve büyük depremin üzerinden 10 yıl geçmesine karşın fay hattında hareketliliğin artmasının iyimser bir tablo olmadığını belirten Oğuz Gündoğdu, "Marmara Denizi'ndeki hareketlilik devam ediyor. Ancak bu hareketlilik son iki günde 3.7 büyüklüğüne ulaşmış. Bu hareketliliğe bakınca pekte iyimser konuşamıyoruz. Deprem beklediğimiz fayın gergin olduğu gözüküyor. Fakat gerginlik artmış derken hemen büyük deprem olacak da diyemeyiz. 1999 yılında olan büyük depremin üzerinden 10 yıl geçti ve fay hattında hareketlilik son bir ay içinde artmaya başladı. Bu hareketlilik dikkate değer bir gelişme. Bir kez daha altını çizerek vurgulamak istiyorum ki Marmara Denizi alarm veriyor" diye konuştu.

Öte yandan Erdek'in Düzler mevkiinde yaşanan deniz çekilmesi olaylarının da gel-git olayı olmadığına da dikkat çeken Gündoğdu, bu bölgenin Sinografi Dairesi tarafından da incelenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

By Rebecca Christie and Kim Chipman

The Bloomberg, Mar 13, 2009

The Obama administration sought to ease Chinese Premier Wen Jiabao’s concern about U.S. government debt, reiterating pledges to cut the budget deficit in half in four years.

“There’s no safer investment in the world than in the United States,” White House Press Secretary Robert Gibbs said today.

Wen earlier said that China, the U.S. government’s largest creditor, is “worried” about its holdings of Treasuries and wants assurances that the investment is safe. “I request the U.S. to maintain its good credit, to honor its promises and to guarantee the safety of China’s assets,” he said at a press briefing in Beijing.

Wen’s words contributed to a decline in Treasuries, before the losses were recouped. Yields on benchmark 10-year notes rose as high as 2.96 percent, from 2.85 percent late yesterday, and were at 2.87 percent at 3:17 p.m. in New York.

White House National Economic Council Director Lawrence Summers, asked today about Wen’s remarks, said overseas “confidence” in Treasuries would be hurt without the administration’s steps to end the economy’s decline.

President Barack Obama is relying on China to sustain buying of Treasuries amid record amounts of debt sales to fund a $787 billion stimulus package. China held $696 billion in U.S. Treasury debt as of Dec. 31, more than Japan’s holdings of $578 billion. The total foreign holdings of U.S. Treasury debt at the end of last year was $3.1 trillion.

Treasury’s Response

The Treasury also offered a response that sought to reassure investors.

“The U.S. Treasury market remains the deepest and most liquid market in the world,” Treasury spokeswoman Heather Wong said in an e-mailed statement. “President Obama is committed to taking the steps necessary to restore growth and put this country on the path of fiscal sustainability, including cutting the long- term deficit in half over the next four years.”

During the first five months of fiscal 2009, which began Oct. 1, the U.S. budget deficit swelled to a record $764.5 billion for the period, compared with a $265 billion shortfall during the same period a year earlier. The shortfall this year already has exceeded the record $459 billion gap for all of 2008.

The administration is “tackling many long-ignored problems, ensuring that the U.S. will be in a stronger position than ever,” Wong said. “We are facing whatever challenges come up and will continue to do so.”

To contact the reporters on this story: Rebecca Christie in Washington at Rchristie4@bloomberg.net; Kim Chipman in Washington at kchipman@bloomberg.net.

"Türkiye değil ise kim?"

Güngör Uras

Dünya, 06.03.2009 

İş Yatırım her yıl Geniş Açı toplantıları adı altında toplantılar düzenliyor. Bu toplantılara ünlü bir konuşmacıyı davet ediyor.

Bu yılın konuşmacısı Dr. George Friedman idi. Friedman, ABD'nin ünlü stratejistlerinden biri.

İş Yatırım, salı akşamı İş Bankası Kulesi'nde yurdun her köşesinden davet ettiği 250 dolayındaki müşterisini ağırladı. Davetliler Friedman'ı dinledi.

Bu konuşmadan önce Friedman, gazeteciler ve iktisatçılar ile de söyleşiler yapmıştı.

DÜNYA'da dün Evrim Küçük'ün Friedman ile söyleşisi yayınlandı. Bu söyleşi medyada yayınlanan en geniş ve en güzel söyleşisi idi.

Ben ise İş Yatırım'ın müşteri davetindeki konuşmada söylenenlerin önemli noktalarını özetleyeceğim.

Friedman diyor ki:

- ABD batmadı. Bu krizden ABD dünya liderliğini ve ekonomik gücünü artırarak çıkacak. Dolar kaybetmeyecek.

Önemli olan reel ekonominin gücüdür. ABD güçlü konumdadır. Milli varlığı 320 trilyon dolar yanında 3 trilyon dolarlık kriz faturası önem taşımaz. Bu nedenle dolar yükseliyor.

- AB ise zayıflıyor. Belki dağılacak. Bu kriz AB'nin sonu olabilir. Euro'nun sonu olabilir.

AB ülkelerinin tek bir Merkez Bankası var ama her ülke farklı ekonomi politikası maliye politikası uyguluyor. Her ülke (özellikle Almanya) kendi çıkarını düşünüyor.

İki yanlış AB'nin sonunun ne olacağını gösterdi: (1) Kriz çıktığında G-8 toplantısı yapıldı. AB ülkelerinim krize karşı ortak politika belirlemeleri beklenir iken Almanya'nın "Almanya için önemli olan Almanya'dır" demesi ile ortak politika imkanı ortadan kalktı. (2) Eski Doğu Avrupa ülkeleri yeni AB üyeleri krizden olumsuz etkilenince AB'den yardım istedi. AB'nin zenginleri toplandılar. "Ne haliniz var ise görün. Biz kendi derdimizle meşgulüz" dediler.

Bu tabloda AB'de ortaklık iddiası yok olmuştur. Bu tabloda Euro'nun değerinin korunması imkanı yok olmuştur.

Böyle bir AB'ye Türkiye'nin girmesine gerek yoktur. Böyle bir AB'nin Türkiye'ye yararı yoktur.

- Bu krizden talebi büyük ülkeler daha çabuk çıkacak, ihracata dayalı ülkeler sarsılacak. Çin ekonomisi ihracata dayalı. Almanya büyük ölçüde ihracat ile yaşıyor. Bu ülkelerin toparlanması çok zor. Buna karşılık ABD ekonomisinde iç pazar büyük

Türkiye de durumunu ve şansını bu açıdan değerlemelidir.

- Türkler önemlerini ve güçlerini bilemiyorlar. Türkiye önemli bir ülke.

- Dünyanın 17'nci büyük ekonomisi.

- Dünyanın en istikrarsız bölgesinde en istikrarlı ülke. Her ne kadar İslamcı-laik çatışması var ise de önemli değil. Sanayi altyapısı var. Ordusu güçlü. Demokratik sistemi benimsemiş. Ekonomik ve siyasi bakımdan aktif.

- Türkiye çevresinde ABD ve dünya için çok önem taşıyan 4 bölgeyi kontrol ediyor.

- (1) Balkanlar (2) Kafkasya (3) Arap dünyası (4) Yakın Doğu ülkeleri. Bu 4 bölgede Türk işadamları iş yapıyor. Türkiye mal satıyor. Türk ordusu güvenlik güçlerini eğitiyor. (Ve de Türk mafyası ülkelerin mafyasını kontrol ediyor!)

ABD bu bölgeden askerlerini çekecek ama bu bölgeden vazgeçmeyecek. Bu 4 bölgeyi kontrol etme durumunda olan Türkiye'yi desteklemeye mecbur.

Türkiye, 2003'te ABD yönetimine hayır diyerek rüştünü ve gücünü ispat etti. Türkiye, ABD'nin emrinde olmadığını ama ABD ile iyi ilişki içinde olur ise ABD'ye yardımcı olabileceğini gösterdi.

- Almanya tek başına oynamaya niyetli. Hatta enerjide bağımlı olduğu Rusya ile birliktelik arayışında. ABD bu birlikteliği bozmak için Avrupa'da Polonya'yı destekliyor. Polonya, Almanya ve Rusya arasında ABD yanlısı tampon güç olacak.

- İşte bu nedenle önümüzdeki dönemde dünyanın yükselen 3 ekonomisi Polonya, Türkiye ve Japonya olacak.

- Türkiye'nin buna hazırlıklı olması dış politikasını buna göre yürütmesi, enerjide Rusya'ya bağımlılıktan kurtulmak için alternatif enerji anlaşmalarını hemen yapması gerekir.

Bunları anlattıktan sonra Dr. Friedman soruyor "Türkiye değil ise kim?"

gungoruras@superonline.com

Dolar 1.80

Yılmaz Özdil

Hürriyet, 06.03.2009
Belki dikkatinizi çekmiştir...

"Diyarbakır’da petrol bulundu!"

*

Böylesi bulunmamış bugüne kadar.

Sanırım kaderimiz değişecek.

*

Heyecanlandım, arşivi taradım...

Son 6 ayda:

"Manisa’da petrol bulundu."

"Sakarya’da..."

"Niğde’de..."

"Mardin’de..."

"Kastamonu’da..."

"Antalya’da..."

"Isparta’da..."

"Gaziantep’te..."

"Karadeniz’de petrol bulundu."

Karadeniz’deki müthiş...

"40 yıl yetecek kadar!"

*

22 Temmuz öncesine bakıyorum...

Hiç petrol bulunmamış.

Hep doğalgaz bulunmuş.

"İzmir’de doğalgaz bulundu."

"Konya’da..."

"Sakarya’da..."

"Düzce’de..."

"Edirne’de..."

"Lüleburgaz’da..."

"Tuz Gölü’nde..."

"Zonguldak’ta doğalgaz bulundu."

*

2004 belediye seçimleri öncesine bakıyorum... Ne petrol, ne doğalgaz.

*

Eskişehir’de bugüne kadar hiç bulunmayan kömür rezervi bulundu, 1 milyar ton, Kahramanmaraş’ta kömür rezervi bulundu, Manisa’da kömür rezervi bulundu, Konya’da kömür rezervi bulundu, ki, bazı gazeteler 42 milyar dolarlık olduğunu yazmış, bazı gazeteler 70 milyar dolarlık olduğunu yazmış, ben diyim 42, sen de 70 yani, Ordu’da kömür rezervi bulundu, İzmir’de kömür rezervi bulundu, ki, sadece İzmir’dekinin tüm Türkiye’ye 20 yıl filan yeteceği söyleniyor.

*

Ne zaman seçim olsa...

Bi şey fışkırıyor memleketten.

*

Ben AKP’ye oy vericem.

Çünkü tahminim, öbür seçimde uranyum bulacaklar... Ki, 80 yıl yeter.

yozdil@hurriyet.com.tr

Forbes: 'En zengin Türk' Hüsnü Özyeğin

Referans, Anadolu Ajansı, 02.03.2009 

Forbes, en zengin 100 Türk'ü açıkladı. Listeye göre, bu yıl Türkiye'nin en zengin kişisi, geçen yılın üçüncüsü Hüsnü Özyeğin olurken, geçen yılın birincisi Mehmet Emin Karamehmet ikinciliğe geriledi.

En zengin 100 Türk'ün toplam serveti, geçen yıla oranla ortalama yüzde 49,1 oranında azalarak 56 milyar 165 milyon dolar olarak gerçekleşti. Listedeki ilk on beş kişinin toplam serveti ise 20 milyar 150 milyon dolar oldu. Listede 46 kişinin sıralamadaki yeri yükselirken, 41 kişinin sıralamadaki yeri geriledi. Listede 6. sırada yer alan Ferit Şahenk yerini korudu. Listeye yeni girenlerin sayısı ise 12 kişi oldu. Sabancı Holdingden 12 kişi toplam 4 milyar 710 milyon dolar, Koç Holdingden 6 kişi toplam 2 milyar 795 milyon dolar, Doğan Holdingden toplam 6 kişi 1 milyar 680 milyon dolar, Enka İnşaattan toplam 5 kişi 3 milyar 275 milyon dolar, Doğuş Holdingden 3 kişi 2 milyar 700 milyon dolar, Eczacıbaşı Holdingden 2 kişi 1 milyar 600 milyon dolar, Zorlu Holdingden de 3 kişi 2 milyar 350 milyon dolar servet ile listede yer aldı.

En zengin 100 Türk listesindeki isimler, servetleri ve şirketleri şöyle sıralandı: 

 

Sırası  Adı milyon $  Şirketi

1 Hüsnü Özyeğin 2.900 Fiba Şirketler Grubu

2 Mehmet Emin Karamehmet 2.800 Çukurova Holding

3 Şarık Tara 1.600 Enka İnşaat

4 Ali İbrahim Ağaoğlu 1.500 Ağaoğlu Şirketler Grubu

5 Ahmet Zorlu 1.300 Zorlu Holding

6 Ferit Şahenk 1.100 Doğuş Holding

7 Mubariz Gurbanoğlu 1.100 Palmali Grubu

8 Murat Ülker 1.100 Yıldız Holding

9 Murat Vargı 1.100 MV Holding

10 Ahmet Çalık 1.000 Çalık Holding

11 Filiz Şahenk 1.000 Doğuş Holding

12 Kamil Yazıcı 1.000 Yazıcılar Holding

13 Tuncay Özilhan 1.000 Anadolu Grubu

14 Turgay Ciner 850 Ciner Grubu

15 Bülent Eczacıbaşı 800 Eczacıbaşı Holding

16 Erman Ilıcak 800 Rönesans İnşaat

17 Faruk Eczacıbaşı 800 Eczacıbaşı Holding

18 Olgun Zorlu 800 Zorlu Holding

19 Yalçın Sabancı 800 Ya-Sa Holding

20 Aydın Doğan 750 Doğan Grubu

21 Semahat Arsel 750 Koç Topluluğu

22 Sinan Tara 750 Enka İnşaat

23 Mehmet Rüştü Başaran 700 Habaş

24 Rahmi Koç 700 Koç Topluluğu

25 Recep Sami Yazıcı 700 Diler Holding

26 Suat Günsel 700 Yakındoğu Üniversitesi

27 Ethem Sancak 690 Hedef Alliance Holding

28 Ahsen Özokur 650 Yıldız Holding

29 Deniz Şahenk 600 Doğuş Holding

30 Ömer Dinçkök 600 Akkök Grubu

31 Suna Kıraç 600 Koç Topluluğu

32 Şevket Sabancı 600 Sabancı Holding

33 Serra Sabancı 550 Sabancı Holding

34 Suzan Sabancı Dinçer 540 Sabancı Holding

35 Ahmet Keleşoğlu 530 Selçuk Ecza Holding

36 Çiğdem Sabancı Bilen 510 Sabancı Holding

37 İbrahim Bodur 510 Kale Grubu

38 Hamdi Akın 500 Akfen Holding

39 Kağan Gürsel 500 Kiska Holding

40 Mehmet Hattat 500 Hema Holding

41 Mehmet Torun 500 Torunlar Şirketler Grubu

42 Mustafa Latif Topbaş 500 Bim Birleşik Mağazalar

43 Ünal Aysal 500 Unit Group

44 Ali Dinçkök 450 Akkök Grubu

45 Erdal Aksoy 450 Turcas Petrol

46 Erkut Soyak 450 Soyak Holding

47 Mehmet Cengiz 450 Cengiz Holding

48 Dilek Sabancı 430 Sabancı Holding

49 Sevil Sabancı 430 Sabancı Holding

50 Ali Nuri Çolakoğlu Varisleri 425 Çolakoğlu Metalurji

51 Hasan Çolakoğlu 425 Çolakoğlu Metalurji

52 İbrahim Çeçen 400 IC Holding

53 Mehmet Nazif Günal 400 MNG Holding

54 Nihat Özdemir 400 Limak Şirketler Grubu

55 Nilüfer Çiftçi 400 Akkök Grubu

56 Sezai Bacaksız 400 Limak Şirketler Grubu

57 Vildan Gülçelik 375 Enka İnşaat

58 Erol Üçer 370 Gama İnşaat

59 Uğurhan Tunçata 370 Gama İnşaat

60 Yüksel Erimtan 370 Gama İnşaat

61 Bayram Yusuf Aslan 350 İçdaş

62 Bülent Doğanay Samuray 350 Palmet Enerji

63 Erdoğan Demirören 350 Demirören Grubu

64 İshak Alaton 350 Alarko Holding

65 Lucien Arkas 350 Arkas Holding

66 Arzuhan Doğan Yalçındağ 340 Doğan Grubu

67 Begümhan D. Faralyalı 340 Doğan Grubu

68 Hanzade Doğan Boyner 340 Doğan Grubu

69 Vuslat Doğan Sabancı 340 Doğan Grubu

70 Sema Işıl Doğan 320 Doğan Grubu

71 Sevda Gülçelik 315 Enka İnşaat

72 Ali Nihat Gökyiğit 300 Tekfen Holding

73 Demir Sabancı 300 Sabancı Holding

74 Erol Sabancı 300 Sabancı Holding

75 Feyyaz Berker 300 Tekfen Holding

76 Necati Akçağlılar 300 Tekfen Holding

77 Nuri Özaltın 300 Özaltın İnşaat

78 Ömer Sabancı 300 Sabancı Holding

79 Nurettin Çarmıklı 285 Nurol Holding

80 Ali Rıza Yıldırım 275 Yıldırım Holding

81 Erol Çarmıklı 275 Nurol Holding

82 İnan Kıraç 275 Kıraça Şirketler Top.

83 Mehmet Oğuz Çarmıklı 275 Nurol Holding

84 Yüksel Yıldırım 275 Yıldırım Holding

85 Mustafa Koç 260 Koç Topluluğu

86 Ali İsmail Sabancı 250 Sabancı Holding

87 Ali Koç 250 Koç Topluluğu

88 Demet Çetindoğan Sabancı 250 Sabancı Holding

89 Emine Sabancı Kamışlı 250 Sabancı Holding

90 Emrullah Turanlı 250 Taşyapı İnşaat

91 Nafi Güral 250 Güral Porselen

92 Zafer Kurşun 250 Orjin Grup

93 Zafer Yıldırım 250 Orjin Grup

94 Zeki Zorlu 250 Zorlu Holding

95 Ali Gülçelik 235 Enka İnşaat

96 Ömer Koç 235 Koç Topluluğu

97 Saffet Ulusoy 230 Ulusoy Holding

98 Yılmaz Ulusoy 230 Ulusoy Holding

99 Nezih Barut 225 Abdi İbrahim

100 Feyman Yaşar 220 Yaşar Holding

By Justin Carrigan

The South African rand and Turkish lira may be hurt by the fallout from the European Union’s decision to reject an aid package for eastern Europe, according to BNP Paribas SA.

“Markets will soon gain the impression that the central and eastern European help package has been rejected for budget concerns,” a team led by Hans-Guenter Redeker, the London-based chief currency strategist for BNP Paribas, wrote in a report published today. “There is a substantial risk of seeing the crisis spill over into the lira and the rand, which have so far held up due to their relatively stable banking systems.’’

To contact the reporter on this story: Justin Carrigan in London at jcarrigan@bloomberg.net